Sabbatha sanctifices. Dzień święty w średniowiecznej Polsce

Autorka: Izabela Skierska

Rok wydania: 2008

Liczba stron: 560

Okładka: twarda

Format: 17,00 cm x 24,00 cm

Uwagi - brzegi okładki i grzbiet książki w kilku miejscach są uszkodzone, brzegi stron przykurzone

W średniowiecznej chrześcijańskiej Europie święto było świętem religijnym, kościelnym: było czasem mającym przypomnieć centralne wydarzenia historii świętej i przez to podkreślić wyjątkowość wiary chrześcijańskiej. Każdy dzień w kalendarzu kościelnym to święto, to uczczenie konkretnego wydarzenia. Niektóre z tych dni otrzymywały rangę świąt nakazanych - przewidzianych do obowiązkowej weneracji przez wszystkich wiernych. Szczególny charakter obligatoryjnego dnia świątecznego (święta) powodował, że przypisane były do niego określone zachowania ujęte w system nakazów i zakazów. Właśnie te święta obowiązkowe oraz reguły ich weneracji w średniowiecznej Polsce stanowią przedmiot niniejszej pracy.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp  /5

Część pierwsza. Pojęcia i normy   /17

Rozdział I. Pojęcia i podziały  /19

1. Festum, festivitas, feria  /19

2. Klasyfikacja świąt  /22

2A. Święta Pańskie i inne   /24

2B. Festa fori - festa chori   /25

2C. Ze względu na ryt   /28

2D. Święta stałe - święta ruchome. Okurencja  /34

2E. Festa universalia - festa particularia   /36

3. Początek i koniec dnia  /37

4. Przygotowanie do święta - wigilia  /49

4A. Rodzaje wigilii   /49

4B. Wstrzemięźliwość i post   /52

5. Przedłużanie świętowania  /53

5A. Święto przedłużone o kilka dni  /54

5B. Oktawa  /54

5C. Procesje  /57

Rozdział II. Ustawodawstwo dotyczące świąt  /60

1. Usankcjonowanie chrześcijaństwa przez państwo rzymskie   /61

2. Państwo Franków - leges ecclesiasticae   /62

3. Traktaty kanonistyczne - regulacja kwestii kościelnych w rękach Kościoła   /65

4. Ustawodawstwo papieskie   /69

5. Prawa środkowoeuropejskie u progu chrześcijaństwa  /73

6. Polskie średniowieczne ustawodawstwo kościelne  /87

7. Ustawodawstwo diecezji ościennych  /105

8. Literatura pastoralna  /106

9. Ustawodawstwo świeckie - cechowe  /114

Rozdział III. Kalendarz świąteczny   /117

1. Święta  /117

2. Wigilie   /165

3. Czas świąteczny a czas pracy  /188

4. Informowanie o świętach i wigiliach  /208

5. Aneks: Wykazy świąt obowiązkowych (festa fori) w ustawodawstwie późnego średniowiecza - diecezje polskie i diecezje ościenne  /217

Część druga: Nakazy i zakazy   /233

Uwagi wstępne  /235

Rozdział I. Świąteczna msza  /247

Rozdział II. Prace służebne  /251

1. Prace rolne (opera ruralia)   /263

2. Prace gospodarskie i domowe  /273

2A. Prace gospodarskie  /274

2B. Prace domowe  /275

3. Polowanie i rybołówstwo  /285

4. Produkcja rzemieślnicza  /193

5. Handlowanie  /315

5A. Targi, jarmarki   /317

5B. Handel codzienny   /332

5C. Taberna  /344

6. Podróż, transport  /351

7. Sądownictwo   /365

7A. Sądy kościelne  /372

7B. Sądy ziemskie   /388

7Ba. Roczki a dzień święty  /390

7Bb. Sądy wiecowe   /397

7Bc. Sądy władcy   /400

7Bd. Wielkopolskie sądy starościńskie  /406

7Be. Sądy grodzkie  /407

7C. Sądy miejskie   /410

8. Wyjątki od zakazu pracy w święto   /418

9. Kary za pracę w święto   /442

Rozdział III. Opera liberalia   /461

Rozdział IV. Współżycie seksualne   /469

1. Współżycie małżonków   /470

2. Zawarcie małżeństwa  /483

Rozdział V. Rozrywka  /491

Rozdział VI. Abstynencja pokarmowa i post w święto   /508

Zakończenie  /515

Źródła i literatura   /527

Wykaz tabel   /561

Inhaltsverzeichnis  /563