Zniszczyć wszystko, co zagraża naszym interesom. Wywiad hiszpański w XVIII wieku

Autor: Cezary Taracha

Rok wydania: 2012

Liczba stron: 256

Okładka: miękka

Format: 17,0 cm x 24,0 cm 

Zasadniczo, od czasów „boskiej sieci” chińskiego mistrza intrygi Sun Tzu i wywiadowców Mojżesza istota szpiegostwa pozostaje ta sama. Zmieniały się natomiast charakter i organizacja wywiadu, zakres jego działania, stawiane cele, metody oraz rola tajnych służb. U progu czasów nowożytnych, gdy w Europie powstawały państwa 'narodowe’, wzrosła zależność pomiędzy skutecznością władzy a dostępem do informacji, zwłaszcza w zakresie polityki zagranicznej i międzynarodowego bezpieczeństwa. W tej właśnie epoce rozpoczyna się nowy etap wojny informacyjnej. Jednym ze skutków tego zjawiska było powstawanie nowych instytucji bądź, jak chcą cybernetycy, „receptorów informacyjnych”. Potrzeba zapewnienia rządzącym aktualnego (i nieustannie aktualizowanego) serwisu wiadomości legła u podstaw narodzin stałej służby dyplomatycznej oraz istotnej modyfikacji powiązanych z nią struktur wywiadowczych. […]

- ze Wstępu

Spis treści:

Wstęp /5

Rozdział I. Wywiad hiszpański od XV do końca XVII wieku /12
1. Służby informacyjne monarchii Królów Katolickich /13
2. Urząd 'Starszego Szpiega’: Habsburgowie i próby instytucjonalizacji wywiadu /16
3. Na straży światowego imperium: sukcesy i niepowodzenia /22

Rozdział II. Burboński reformizm i poszukiwanie nowego modelu servicios secretos /32
1. Dezintegracja hiszpańskich struktur informacyjnych w Europie (1701-1713) /32
2. Bezpieczeństwo zewnętrzne państwa jako problem polityczny /34
3. Szpiegostwo – moralność – racja stanu /36

Rozdział III. Reorganizacja służb informacyjnych Madrytu w XVIII wieku /45
1. Centrala: Primera Secretaria de Estado /45
2. Zakres zainteresowań i cele servicios secretos /54
3. Struktury zagraniczne /56
4. reservada /61
5. 'Klasyfikuj, a zwyciężysz’: archiwa i teczki /64
6. Tajne fundusze i sekretne wydatki /68

Rozdział IV. Od Atlantyku po Ural. Hiszpański wywiad w akcji /82
1. Penetracja wywiadowcza Europy /82
2. Walka o surowce i technologe. Szpiegostwo gospodarcze i naukowe /115
3. Wojskowe 'służby informacyjne’ i przygotowania do wojny z Portugalią /121
4. Sprawa Whartona i 'czarne gabinety’ – uwagi o kontrwywiadzie /124
5. Współpraca monarchii burbońskich w zakresie tajnych operacji /135

Rozdział V. Szpiedzy – konfidenci – informatorzy /138
1. Elementy szpiegowskiej prozopografii /138
2. Kilka słów o motywacjach /149
3. Życie na gorąco, czyli autorefleksje szpiega /156
4. Cena strachu /159
5. Tajny agent 'na emeryturze’ /166
6. Szpiegowskie biografie /170
Markiz Puerto – dyplomata w roli organizatora wywiadu /173
Jorge Juan – superszpieg /174
Ksiądz Thomas Hussey – szpieg manipulowany /178
Casuso Castro – informator nieudolny /180

Rozdział VI. Metody, techniki i środki /182
1. Dobór ludzi i przygotowanie do zadań szpiegowskich /182
2. Walka o informację /185
3. Dywersja i sabotaż /208
4. Siatki szpiegowskie /211
5. Kamuflaż, dezinformacja, środki techniczne /219

Zakończenie /223

Aneks /225
1. Instrukcje szpiegowskie /225
2. Raporty szpiegowskie /233

Bibliografia /243