Zintegrowane odstraszanie w perspektywie wielodomenowej. Fundament bezpieczeństwa Polski

Autor: Tadeusz Zieliński

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 578

Okładka: miękka  

Format: 17,0 cm x 24,5 cm

Celem głównym monografii jest wyjaśnienie logiki funkcjonowania architektury zintegrowanego odstraszania w warunkach wielodomenowych oraz określenie jej implikacji dla bezpieczeństwa Polski rozumianych jako wymagania dotyczące integracji instrumentów państwa, priorytetów zdolnościowych, spójności instytucjonalnej i mechanizmów koordynacji w układzie narodowym i sojuszniczym.

(fragment Wstępu)

Spis treści:

Wstęp /9

Rozdział I. Kryzys klasycznej teorii odstraszania - geneza redefinicji paradygmatu odstraszania /25

1.1. Fundamenty zimnowojennej teorii odstraszania /26

1.1.1. Koncepcja racjonalnego aktora i kalkulacji  strategicznej /26

1.1.2. Mechanizmy odstraszania - kara czy blokada działań przeciwnika /37

1.1.3. Siła odstraszania nuklearnego i logika równowagi strachu /45

1.2. Kryzys klasycznego odstraszania w realiach po zimnej wojnie /52

1.2.1. Zagrożenia asymetryczne i problematyka przeciwników niepaństwowych /53

1.2.2. Odstraszanie rozszerzone wobec konfliktów o niskiej intensywności /59

1.2.3. Mechanizmy poznawcze i ich wpływ na skuteczność odstraszania /68

1.2.4. Rywalizacja poniżej progu wojny - hybrydowość, informacja i cyberprzestrzeń /77

1.3. Redefinicja strategii odstraszania w warunkach nowych zagrożeń /88

1.3.1. Klasyfikacje odstraszania i dylematy jego zastosowania /89

1.3.2. Diagnoza niedopasowań modelu odstraszania do współczesności /100

1.3.3. Nowe uwarunkowania i konieczność zmiany myślenia o odstraszaniu /107

Podsumowanie i wnioski /113

Rozdział II. Poziom operacyjny - logika odstraszania międzydomenowego /119

2.1. Od połączoności do integracji - ewolucja operacji wielodomenowych /120

2.1.1. Od współdziałania do efektów - koncepcyjna ewolucja od operacji połączonych do wielodomenowych /121

2.1.2. Sieciocentryczność jako katalizator integracji domen /127

2.1.3. Cyber, kosmos i informacja jako wektory iintegracji w operacjach wielodomenowych /135

2.1.4. Transformacja wielodomenowa - ewolucja czy rewolucja? /142

2.1.5. Wojna w Ukrainie jako laboratorium operacji wielodomenowych - praktyka, testy, wnioski /151

2.2. Mechanizmy odstraszania międzydomenowego - od symetrii do dominacji efektów/159

2.2.1. Istota odstraszania międzydomenowego /160

2.2.2. Wertykalność i międzydomenowość odstraszania - od klasycznych modeli do nowych realiów /169

2.3. Asymetria i elastyczność - dwa filary odstraszania międzydomenowego /174

2.3.1. Asymetria w odstraszaniu - nierównowaga jako narzędzie przewagi strategicznej /175

2.3.2. Logika elastyczności w odstraszaniu międzydomenowym /182

2.3.3. Niepewność jako narzędzie odstraszania - kształtowanie percepcji ryzyka przez agresora /193

2.4. Granice skuteczności odstraszania międzydomenowego - percepcja, normy, technologie /200

Podsumowanie i wnioski /213 

Rozdział III. Poziom strategiczny - architektura zintegrowanego odstraszania /223

3.1. Od narzędzi do systemu - architektura DIMEFIL w zintegrowanym odstraszaniu /224

3.1.1. Dyplomacja /225

3.1.2. Działania informacyjne /234

3.1.3. Ekonomia (gospodarka) /245

3.1.4. Siły zbrojne /258

3.1.5. Instrumenty finansowe /275

3.1.6. Instrumenty wywiadowcze /285

3.1.7. Instrumenty prawno-policyjne /295

3.2. Sojusze, koalicje i formaty minilateralne w architekturze zintegrowanego odstraszania /309

3.2.1. Sojusze jako wielowymiarowy mnożnik instrumentów DIMEFIL /311

3.2.2. Spójność sojusznicza jako warunek wiarygodnego odstraszania w obliczu presji poniżej progu wojny /323

3.2.3. Partnerstwa strategiczne i technologiczne jako uzupełnienie klasycznych sojuszy obronnych /329

3.3. Wielowymiarowa odporność państwa i społeczeństwa w zintegrowanym odstraszaniu /336

3.3.1. Koncepcyjne ujęcie odporności narodowej w kontekście odstraszania przez odmowę /336

3.3.2. Społeczne, instytucjonalne i sektorowe filary odporności narodowej /342

3.4. Od odstraszania międzydomenowego do zintegrowanego - koncepcja, spory i implikacje strategiczne /359

3.4.1. Geneza zintegrowanego odstraszania /360

3.4.2. Od odstraszania międzydomenowego do zintegrowanego - ciągłość i zmiana logiki strategicznej /363

3.4.3. Filary zintegrowanego odstraszania /368

3.4.4. Praktyka zintegrowanego odstraszania - teatry rywalizacji i "laboratorium NATO"  /275

3.4.5. Bilans koncepcji zintegrowanego odstraszania - potencjał, ograniczenia i ryzyka eskalacyjne /382

3.4.6. Polska jako państwo średniej wielkości w architekturze zintegrowanego odstraszania /393

Podsumowanie i wnioski /401

Rozdział IV. Teoretyczny model zintegrowanego odstraszania - architektura, synergia instrumentów i implikacje dla polityki bezpieczeństwa Polski /413

4.1. Model operacyjny zintegrowanego odstraszania: architektura zasobów, dynamika synergii i zarządzanie ryzykiem eskalacyjnym /414

4.1.1. Matryca zintegrowanego odstraszania i proces wektorowania siły /415

4.1.2. Operacjonalizacja potencjału - mechanika synergii, asymetria jako atut i konwergencja domenowa /424

4.1.3. Strategia w warunkach niestabilności - kreowanie dylemantów strategicznych i kontrola eskalacji /437

4.2. Scenariusze kryzysowe "Presja hybrydowa Wschód" - praktyczne zastosowanie matrycy zintegrowanego odstraszania /445

4.2.1. Scenariusz 1 - presja migracyjna na granicy /447

4.2.2. Scenariusz 2 - cyberatak na system energetyczny /451

4.2.3. Scenariusz 3 - kampania dezinformacyjna o upadku rządu /455

4.2.4. Scenariusz 4 - manewry wojskowe przeciwnika przy granicy /458

4.2.5. Scenariusz 5 - akty dywersji na terenie kraju (sabotaż logistyczny) /461

4.2.6. Wnioski z analizy scenariuszowej "Presja hybrydowa Wschód" dla praktyki bezpieczeństwa Polski /463

4.3. Implikacje zintegrowanego odstraszania dla bezpieczeństwa Polski  /469

4.3.1. Pozycja geostrategiczna Polski w architekturze zintegrowanego odstraszania /471

4.3.2. Kształtowanie narodowej architektury zintegrowanego odstraszania - instytucje i procedury DIMEFIL jako warunek skuteczności modelu matrycy zintegrowanego odstraszania /478

4.3.3. Implementacja matrycy zintegrowanego odstraszania w polityce bezpieczeństwa i wybranych dokumentach strategicznych Polski /486

4.4. Polska w logice zintegrowanego odstraszania - synteza i perspektyw /494

4.4.1. Rekonstrukcja paradygmatu zintegrowanego odstraszania - synteza ustaleń /496

4.4.2. Polityka bezpieczeństwa Polski w logice matrycy zintegrowanego odstraszania /500

4.4.3. Inteligentna asymetria i wymiar sojuszniczy - długofalowa perspektywa Polski /506

4.4.4. Horyzont badawczy zintegrowanego odstraszania - rozwój i kalibracja modelu matrycy zintegrowanego odstraszania  /513

Podsumowanie i wnioski /519

Zakończenie /529

Bibliografia /539

Spis schematów /575

Spis tabel /577