Ze wsi do miasta. Polskie Stronnictwo Ludowe w Warszawie 1945 - 1947 - 1949

Autor: Bartłomiej Noszczak

Rok wydania: 2022

Liczba stron: 464

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Seria: Warszawa Nie?pokonana Tom 30

Uwaga! Nieznaczne zarysowanie okładki

Monografia naukowa poświęcona historii organizacji warszawskiej Polskiego Stronnictwa Ludowego, działającej w latach 1945–1947–1949. Opisuje między innymi jej program polityczny, strukturę organizacyjną, zakres działania, kadry. Przybliża również zagadnienia związane ze zwalczaniem PSL przez komunistyczny aparat władzy, czego swoistym ukoronowaniem była dokonana pod patronatem partii władzy unifikacja formacji chłopskich i powstanie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego.

Wprowadzenie /9

• Założenia badawcze /9
• Literatura przedmiotu /13
• Podstawa źródłowa /16
• Kompozycja pracy /20

Prolog. Polskie Stronnictwo Ludowe – generalia  /23

• Mandat do sprawowania władzy /23
• Żywią, bronią i rządzą  /26
• Kolizja z monopartią /30
• Założenia ideowo-programowe /33

1. Polskie Stronnictwo Ludowe – mikołajczykowskie w Warszawie (1945–1947) /39

Organizacja i struktura /39

- Koncepcja działania ruchu ludowego w mieście  /39

 - Struktury partii Mikołajczyka w stolicy /57

Zarząd Stołeczny PSL  /57

--- Okoliczności powstania organizacji miejskiej stronnictwa w Warszawie /57

--- Skład ZS PSL i jego organizacja /65

--- Zakres działań zarządu i ich realizacja  /70

--- Komórki organizacyjne ZS PSL  /79

• Klub Dyskusyjny  /79
• Koło Przyjaźni Polsko-Radzieckiej i jego odpowiedniki w terenie /81
• Powiaty grodzkie (dzielnice) /85
• Koła terenowe i zakładowe /94
• Sekcje /110
• Straż Porządkowa /115
• Zamysł unifikacji struktur PSL w Warszawie i powiecie warszawskim /118
• Członkowie i sympatycy /120

Funkcje /139

- Ważniejsze wydarzenia z życia wewnątrzpartyjnego /139

• Wybory do rad zakładowych (wrzesień 1945 r.) /139
• Pomoc w organizacji kongresu PSL w Warszawie (19–21 stycznia 1946 r.)  /142
• Poświęcenie sztandaru Dzielnicy PSL „Warszawa-Śródmieście” (20 czerwca 1946 r.)  /145
• Imieniny Stanisława Mikołajczyka (13 listopada 1946 r.)  /150
• Zjazd Statutowy Organizacji Stołecznej PSL (27 kwietnia 1947 r.)  /151
• Konferencja działaczy miejskich PSL w Warszawie (15 czerwca 1947 r.) /155
• Udział ludowców w odbudowie Warszawy /159

Egzaminy polityczne /166

- Głosowanie Ludowe (30 czerwca 1946 r.) /166

• Kampania referendalna /166
• Grupy obserwacyjno-kontrolne /172
• Referendalne fałszerstwa /174
• Partyjna degresja /182

- Wybory do Sejmu Ustawodawczego (19 stycznia 1947 r.)  /185

--- Zebrania przedwyborcze w kołach PSL /185

--- Kampania wyborcza /192

--- Ograniczanie przez komunistów aktywności PSL przed wyborami /201

• Agitacja za głosowaniem jawnym /201
• Ataki tajnej policji na działaczy stronnictwa /203
• Destabilizowanie kampanii wyborczej PSL  /208
• Ataki na peeselowskie lokale  /212
• Inne formy represji  /213

--- Walka z defetyzmem w szeregach partii  /216

--- Rola peeselowskich mężów zaufania  /224

--- Strategie obronne przed wyborami  /229

--- Anomalie wyborcze  /230

• Szykanowanie peeselowskich mężów zaufania  /230
• Głosowania zbiorowe i jawne  /238
• Utrudnienia w oddawaniu głosu na PSL  /240
• Pobicia, aresztowania i przesłuchania ludowców  /243
• Nieprawidłowości na listach wyborczych  /245

--- Kryzys po wyborach  /247

• Nastroje i komentarze /247
• Akcja informacyjna  /250
• Degradacja struktur partyjnych  /255
• Reakcja na powstanie PSL „Lewicy”  /260
• Próby przezwyciężenia kryzysu  /263
• Fiasko programu naprawczego  /272

2. Polskie Stronnictwo Ludowe „odrodzone” w Warszawie (1947–1949)  /283

Przejmowanie struktur PSL mikołajczykowskiego przez PSL „Lewicę”  /283

Reakcje na ucieczkę Mikołajczyka  /289

Akcja weryfikacyjna  /296

Działalność Koła Stołecznego / Organizacji Stołecznej PSL  /304

- Nowe formy organizacji PSL w Warszawie  /304

- Życie organizacji  /321

--- Konferencje  /321

• Powiatowa konferencja działaczy PSL z województwa warszawskiego (14 grudnia 1947 r.)  /321
• Konferencja wojewódzka sekretarzy i prezesów PSL z województwa warszawskiego (14 stycznia 1948 r.) /324
• Konferencja działaczy Koła Stołecznego PSL z Warszawy  lewobrzeżnej (7 marca 1948 r.)  /326

--- Udział PSL w wydarzeniach społeczno-politycznych   /326

--- Podwójne życie polityczne ludowców  /329

--- Zjawiska kryzysowe w partii  /331

--- Unifikacja stołecznych struktur PSL i SL  /333

3. Działalność operacyjna tajnej policji wobec PSL w Warszawie  /347

Struktury aparatu bezpieczeństwa odpowiedzialne za rozpracowanie stronnictwa  /347

Agenci i informatorzy  /350

Sprawy operacyjne  /365

• Sprawy agenturalne /365
• Sprawy formularne  /367

Rozmowy ostrzegawcze, rozmowy wyjaśniające, przesłuchania nękające /369

Działania dezintegracyjne  /372

Próby przejęcia kontroli nad Zarządem Stołecznym PSL  /374

Ograniczanie działalności peeselowskich kół  /376

Represje fiskalne  /387

Szykanowanie młodocianych zwolenników PSL  /388

Napaści tajnej policji na siedziby peeselowskie  /391

• Rewizja w gmachu głównym stronnictwa (marzec 1946 r.)  /391
• Atak na siedzibę partii Mikołajczyka (wrzesień 1946 r.)  /396
• Napaść na lokal PSL na Pradze-Północ (październik 1946 r.)  /402

Ograniczanie obchodów Święta Ludowego  /403

Koncepcja działań wobec PSL po wyborach  /405

Działania tajnej policji wobec stronnictwa po ucieczce Mikołajczyka (październik–grudzień 1947 r.)  /408

• Represje  /408
• Praca z agenturą /416

Podsumowanie /419

Wykaz tabel /433

Wykaz skrótów  /434

Bibliografia /437

Indeks osób i pseudonimów  /449