Wynalezienie wynalazczości. Innowacje w epoce rewolucji przemysłowej

Autor: Michał Kopczyński

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 578

Okładka: miękka

Format: 16,5 cm x 23,5 cm

Nieczęsto historycy nasi podejmuję inicjatywę pisania śmiałych i szeroko zakrojonych tematycznie książek. Szczególnie dotyczy to prac z zakresu historii powszechnej. Na dodatek nie jest to bynajmniej przypadłość ostatnich lat. Jest to fatum wiszące nad polską historiografią od początku jej profesjonalizacji a zwracało nań uwagę szereg naszych wybitnych poprzedników. Ważnym z punktu widzenia merytorycznego jest dobre umiejscowienie w czasie poszczególnych wynalazków. Autor skutecznie uniknął chronologicznej wyliczanki kolejnych wynalazków i biogramów kolejnych wynalazców na rzecz postrzegania i uwypuklania procesu zmian. Często zastanawia się na ile w stosunku do okresów poprzednich (średniowiecze, czasy nowożytne) zmiany powodowane przez wynalazki epoki industrialnej były odmienne w zakresie skutków, jakie z sobą niosły dla zmiany cywilizacyjnej człowieka.

- prof. dr hab. Krzysztof Zamorski

Michał Kopczyński, historyk, profesor na Wydziale Historii Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik Muzeum Historii Polski. Zajmuje się historią gospodarczą i dziejami techniki. Napisał m.in.: Ludzie i technika. Szkice z dziejów cywilizacji przemysłowej(2009), Historia gospodarcza ciała (2018). 

(opis wydawcy)

Spis treści:

Podziękowania /11

Wstęp. Największa rewolucja w dziejach ludzkości  /13

1. Wynalezienie wynalazczości /23

Darcy vs. Allen, czyli sprawa monopoli /32

James Bonsack i George Duke, wynalazek i innowacja /40

Jak dawniej głosowano, czyli pierwszy wynalazek Edisona /43

2. Włókiennictwo - sztandar rewolucji /57

Rodzaje włókien /57

Dzieje kołowrotka /59

Jedwab: rewolucja bez rewolucji /61

Bawełna kroczy przez świat /62

System nakładczy: Europa a Indie /65

Arkwright i patenty /78

Dramat indyjskiej prządki /81

3. Węgiel kamienny - paliwo rewolucji /95

Alternatywne źródła energii. Przykład Niderlandów Złotego Wieku /98

Społeczna historia kominka /101

Fumifugium /103

Jesteśmy górnikami i musimy nimi pozostać na zawsze /116

John Kirkwood, czyli poddaństwo szwedzkich górników /122

Kto zginął w Felling colliery, czyli dzieci i kobiety w górnictwie  /126

4. Żelazo - kręgosłup rewolucji /131

Polak w czeluściach Wulkana /132

Walentego Roździeńskiego"Officina ferraria" /136

Szwedzka metalurgia XVII i XVIII stulecia /140

Szpiegostwo przemysłowe /152

Pojedynek armat, czyli wojna i metalurgia /154

William Kelly - amerykański Bessemer? /157

Tragedia Pemberton Mill w Lowell, Massachusetts /160

Katastrofy mostów /166

5. Silniki parowe - mięśnie rewolucji /171

Uczeni i koło wodne /173

John Smeaton, ojciec civil engineering /177

James Watt, czajnik i relacja techniki z nauką /180

Wybuchające kotły parowe, bezpieczna technika i pruwatna własność /190

6. Rewolucja transportowa: kanały i drogi /211

James Brindley /219

Zanim pojawił się Ford /233

Asfalt /236

7. Rewolucja transportowa: kolej i żegluga /241

Młodość ojca kolei /244

"Rocket" /249

Czas kolejowy i czas lokalny /252

Kolej i czytelnictwo /254

Thomas Cook i nowoczesna turystyka /255

Zacofanie gospodarcze w perspektywie historycznej /258

Kolej i rewolucja menedżerów /265

Packet lines /272

Do Australii /275

Śruba czy koło? /282

Trzy razy Great Isambarda Kingdom Brunela /287

8. Trzy rewolucje rolnicze, czyli długa droga do Kukanii /297

Ignacy Mościcki i azot z powietrza /317

Fritz Haber /317

Ludzie kapitana Swinga /323

9. Przemysł chemiczny - poprawianie natury /337

Joshua Ward /343

Z dziejów mydła /346

Przemysł chemiczny i środowisko /351

Heinrich Caro, kolorysta i chemik /356

Zmierzch Brytanii /362

Koniec barwników naturalnych /366

Coda, czyli insulina i kapitalizm akademicki /380

10. Maszyny do obróbki żelaza, czyli droga do produkcji masowej /383

Śmierć admirała Shovella /391

Zamek Bramaha /397

Krążki linowe z Portsmouth /398

Amerykanie w warsztacie świata /405

Angielski inżynier za Oceanem /407

Elisha K. Root i kucie matrycowe /414

Od Birmingham do Enfield /415

11. Elektryczność - od salonowej zabawki do uwięzienia w sieci /421

Innowacje - ciągłość i zmiana /432

Pilnuj szewcze kopyta - William Sturgeon /437

George Westinghouse, od kolei do elektryczności /452

12. Obieg informacji - w drodze do FOMO /471

Tajemnica korespondencji /480

Samuel Colt telegraficzną /492

Zabójstwo prezydenta Garfielda, czyli prehistoria FOMO /500

W telegraficznym skrócie, czyli śmierć księcia Salm Salm /502

Bucket shop, czyli historia magistra vitae est /506

Bonanza King John W. Mackay - od łachmanów do bogactwa /510

Kobiety i telefon /514

Titanic /522

13. System fabryczny /525

Arsenał wenecki: największa manufaktura cywilizowanego świata? /532

Kominy /538

Nie tylko dark satanic mills /542

Rozprowadzanie mocy /550

Przemysłowe silniki spalinowe /554

Zamiast zakończenia, czyli czy historia czegoś uczy? /573