Wielkopolska nazwami opisana Tomy I - III - komplet

Redakcja naukowa: Małgorzata Rutkiewicz-Hanczewska, Justyna B. Walkowiak

Rok wydania: 2020, 2022, 2024

Liczba stron: 290, 160, 264

Okładka: miękka

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Momentowi tworzenia nazw własnych zawsze towarzyszy jakaś myśl o kimś lub o czymś. Wyraża się ona w najróżniejszych formach nazw, które są przekazywane z pokolenia na pokolenie, lecz czasem ta pierwotna myśl zaczyna się zacierać i kolejne pokolenia nie pamiętają już, dlaczego kogoś lub coś nazwano w ten, a nie inny sposób. Dzięki wiedzy o mechanizmach językowych i o procesach powstawania nazw potrafimy, przynajmniej w odniesieniu do niektórych z nich, wyjaśnić, skąd tak utworzone słowa pochodzą i co znaczyły, a zarazem co znaczą dla współczesnych użytkowników języka.

Książka jest poświęcona głównie nazwom własnym Wielkopolski, ich pochodzeniu, historii oraz przemianom, jakim one podlegały w ciągu stuleci. O nazwach opowiadają językoznawcy oraz przedstawiciele innych dyscyplin naukowych: geodeci, kartografowie, historycy, antropolodzy, leśnicy oraz krajoznawcy. Wszystkich bowiem interesują nazwy własne i ich pochodzenie.

Przedmiotem naszej uwagi są także nazwy z innych rejonów zarówno Polski, jak i świata, co pozwala z jednej strony na uwypuklenie specyfiki nazewniczej Wielkopolski, a z drugiej – na wskazanie swoistych uniwersaliów językowych, ujawniających się w różnych genetycznie systemach nazywania.

(opis wydawcy)

Spis treści Tomu I:

Wprowadzenie /7

Językoznawcy o nazwach własnych

Karolina Galewska - Czy nazwy mogą kłamać? Pułapki interpretacji znaczenia toponimów na przykładzie nazw wielkopolskich i tajwańskich /17

Justyna B. Walkowiak - Słowiańszczyzna połabska w plateonimii polskiej /33

Małgorzata Rutkiewicz-Hanczewska - Patronalne i pamiątkowe nazwy polskich aptek /69

Agnieszka Myszka - Kultura materialna i duchowa utrwalona w podkarpackkich urbanonimach – wybrane aspekty /97

Bożena Hrynkiewicz-Adamskich - Z wkładu przedstawicieli poznańskiej szkoły onomastycznej w badania nad antroponimią słowiańską: o staroruskich dwuczłonowych imionach osobowych i ich derywatach /121

Geodeci, kartografowie, historycy, antropolodzy,leśnicy, krajoznawcy o nazwach własnych

Janusz Gołaski - O założeniach projektu Mapa 1:50 000 geograficznego i leśnego dziedzictwa nazewniczego Pojezierza Wałeckiego /165

Wojciech Mielewczyk - Nazwy części wsi wybranych powiatów województwa wielkopolskiego na podstawie badań niematerialnego dziedzictwa kulturowego w latach 2012–2015 /173

Karolina Echaust - Terminologia bartnicza w nazwach miejscowych wybranych regionów Polski /185

Tomasz Marian Sobalak - Toponimy na terenie Puszczy Zielonki /203

Władysław Kusiak - Dziedzictwo nazewnicze na zachodniej granicy Polski, na terenie Puszczy Noteckiej /247

Paweł Anders - O wielkopolskich nazwach „drugiej kategorii” /269

Spis treści Tomu II:

Wprowadzenie /7

O nazwiskach i imionach w kategoriach uniwersaliów językowych

Iza Matusiak-Kempa - Co o kreacji dawnych przezwisk mówią liczby? /17

Karolina Galewska - Co wspólnego mają ze sobą staropolskie nazwy osobowe i współczesne chińskie imiona? /39

O nazwach obiektów w przestrzeni miasta

Justyna B. Walkowiak, Małgorzata Rutkiewicz-Hanczewska - Nazwa w poszukiwaniu obiektu, czyli o nowej tendencji w nazewnictwie polskich miast ze szczególnym uwzględnieniem urbanonimii Poznania /59

Patryk Borowiak - O najbardziej poznańskiej grupie firmonimów /81

Agata Michnowska - Hyćka vs. hylle. Bez czarny w onimii Wielkopolski i południowej Szwecji /99

Magdalena Graf, Marta Nowak - Kryminalne zagadki Poznania. O mieście w powieści detektywistycznej słów kilka /115

O nazwach w przestrzeni poza miastem. Nazewnicze varia

Wojciech Mielewczyk - Między Kasi Dołkiem a Chatką Tereni. Odantroponimiczne nazwy terenowe w wybranych powiatach województwa wielkopolskiego /135

Władysław Kusiak - Historia zawarta w nazwiskach poległych w I wojnie światowej mieszkańców Puszczy Noteckiej /147

Spis treści Tomu III:

Profesor Janusz Gołaski /9

Wprowadzenie /13

Magdalena Czachorowska - Nieoficjalne nazewnictwo miejskie – nowe wyzwania /23

Justyna B. Walkowiak, Małgorzata Rutkiewicz-Hanczewska - Od Wyraju do Malinowa: podział administracyjny Poznania 1947-1954 i jego dziedzictwo nazewnicze /43

Łukasz Łakomy - Nazwy politycznie uwikłane, czyli nazewnictwo osiedli z wielkiej płyty z okresu PRL na przykładzie poznańskich osiedli: Rataje, Winogrady,
Piątkowo /69

Maria Trawińska - Nazwy miejscowe w XIV-wiecznej poznańskiej księdze ziemskiej. Perspektywa historycznojęzykowa /89

Mikołaj Madurowicz - W poszukiwaniu utrwalanej ulotności, czyli o (nie)obecności piosenki warszawskiej w krajobrazie nazewniczym Warszawy /101

Richard Coates - Purging a Townscape: Confronting the Onomastic Legacy of Edward Colston (1636–1721) /133

Krzysztof Górny, Aleksandra Wardzyńska - Dekolonizacja vs. dekomunizacja. Reakcje nazewnicze na zmiany polityczne w Polsce i świecie /157

Urszula Bijak - Nowa toponimia – rekonesans wielkopolski  /183

Jaromír Krško, Gabriela Slezáková - Slovensko-poľské jazykové kontakty a ich vplyv na toponymiu /203

Robert Słabczyński - Mikrotoponimy łemkowskie we wschodniej części Beskidu Niskiego /215

Wojciech Mielewczyk - Wędrujące nazwy wsi w gminie Komorniki /235

Oliviu Felecan - Poles in Romanian Public Space. A Socio-Onomastic Perspective /247