W poszukiwaniu cech paradygmatu polskiej historiografii medycznej

Autor: Jaromir Jeszke 

Rok wydania: 2000

Liczba stron: 224

Okładka: miękka

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Książka stanowi studium nad historią polskiej historiografii medycznej. Analiza poszczególnych etapów rozwoju ma służyć uchwyceniu zasadniczych jej cech. Szczególną uwagę autor poświęcił poglądom i postawom metodologicznym reprezentantów głównych jej nurtów. Te zagadnienia, w układzie chronologicznym, wypełniają siedem rozdziałów książki. Sporo miejsca zajmuje analiza sporów wokół sposobu uprawiania historii medycyny oraz opis ich współczesnych modeli. Autor interpretuje opisywane zjawiska w duchu typowym dla poznańskich metodologów, m.in. akceptując kluczowe dla pracy pojęcie paradygmatu historiograficznego. Stara się określić, w jakim zakresie polska historiografia medyczna odpowiadała profesjonalnym wymogom, w jakim zaś stanowiła odbicie kulturowych potrzeb środowiska medycznego.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Rozdział I. W poszukiwaniu polskiej szkoły historii medycyny /7

Rozdział II. Źródła i początki polskiej historiografii medycznej /19

1. Pionierzy /19

2. W murach uniwersyteckich /20

3. Źródła inspiracji i wiedzy /27

4. Poza strukturą katedr historycznomedycznych /34

5. Pożytki z historii medycyny /36

6. Lekarz jako dziejopis /37

Rozdział III. Narodziny paradygmatu (wzoru) badania historycznomedycznego /41

1. W służbie metodologii lekarskiej /41

2. W kręgu wartości poztywizmu /45

3. W kręgu fascnacji źródłem historycznym /51

Rozdział IV. W kręgu filozofii medycyny /58

1. Historia i filozofia medycyny w strukturach akademickich i instytucji naukowych /58

2. Adam Wrzosek - tradycyjny model badań i nowe instytucje /69

3. Władysław Szumowski - ideologia modelu badań /72

4. Model historiograficzny polskiej szkoły historii medycyny /83

5. Krytyka praktyki badawczej /88

Rozdział V. Między dogmatem a programem badaczym /90

1. Polska szkoła historii medycyny w warunkach realnego socjalizmu /90

2. Pragmatyczny program badawczy w ujęciu materializmu historycznego /96

3. Program ideologiczny marksistowskiej historii medycyny /104

4. Recepcja /111

Rozdział VI. Polska historiografia medyczna wobec nieklasycznych nurtów historiografii /114

Rozdział VII. Spory wokół uprawiania historii nauk medycznych /122

1. Geneza sporu /122

2. Główne tendencje w polskiej historiografii medycznej /123

3. Współczesne modele polskiej historiografii medycznej /137

4. Wokół kompetencji historyka medycyny /145

5. Historyk i lekarz jako badacze dziejów nauk medycznych /147

Rozdział VIII. Perspektywa przyszłości /156

Rozdział IX. Między historiografią a kulturą medyczną /167

1. Kształtowanie się polskiej historiografii medycznej wobec głównych tendencji rozwojowych historiografii europejskiej /173

• Model historiografii faktograficznej (zdarzeniowej) /173
• Model historiografii pozytywistycznej /175
• Nieklasyczne modele historiografii /177
• Podstawy warsztatu historyka medycyny /179
• Standardy badań historycznych /183

2. Teoretyczny horyzont polskich historyków medycyny w świetle teoretycznej historii nauki /185

• Synteza /195
• Kompetencje medyczne /196

3. Mit w narracji historycznomedycznej i jego rola w kulturze medycznej /200

4. Cechy polskiej historiografii medycznej /205

Bibliografia /209

Summary /221