W masce i bez maski. Wywiad polski na wychodźstwie w czasie II wojny światowej

Publikacja wydana w ramach serii „Biblioteczka Szlaków Nadziei”. 

Książka ukazuje dzieje polskiego wywiadu na wychodźstwie w latach II wojny światowej. Zgodnie z oczekiwaniami współczesnego czytelnika ma przystępną formę, jest wciągająca i bogato ilustrowana, a jednocześnie spełnia wymogi stawiane pracom o charakterze akademickim, naukowe i dydaktyczne. Dla jej autora kluczowym celem było poszukiwanie w historii polskiego wywiadu instytucjonalnych i osobowych patronów dla naszych współczesnych służb specjalnych (ABW, AW, SKW, SWW), a także wsparcie kształtowania dojrzałych postaw zawodowych ich funkcjonariuszy, obecnych i przyszłych. Dlatego książka jest adresowana także do studentów historii, nauk politycznych, studiów międzynarodowych i nauk o bezpieczeństwie – myślących o podobnej karierze. Mamy dość własnych bohaterów i własnych doświadczeń, osadzonych w naszej kulturze i tradycji, nie musimy ich pożyczać od innych. Niewątpliwie też lepiej się uczyć na własnych, a nie na cudzych błędach.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wprowadzenie / 11

• W masce i bez maski / 11
• Dziedzictwo międzywojennej „dwójki” i jej rola w międzynarodowym świecie wywiadu / 13
• Pięć tajnych służb, czyli niespodziewana polska wspólnota wywiadowcza / 23
• Archiwa wywiadu nie płoną, niestety / 33

Czas klęski / 45

• Stacja Venlo i Fort Legionów. Wywiadowcze klęski u podstaw polsko-brytyjskiej współpracy wywiadowczej / 45
• W poszukiwaniu winnych tragedii w archiwum w Forcie Legionów / 49
• Czterech werbowników i polsko-grecki bohater narodowy / 58
• Wiktor (Viktor) Katlewski „Wiktor”, agent 1165 / 66
• Antoni Wasielewski vel Anton Wessel „Radca”, agent 1167 / 75
• Gerhard Bach „Jakob Ullman”, agent 1210 / 82
• Defektor. Major Eberhard Löwe vel mjr Karol Lubiński „Tygrys”, agent 2125 / 86

Czas zawodowców / 111

• Ciągłość i zmiana. Dwukrotna odbudowa polskiego wywiadu na wychodźstwie 1939–1940 / 111
• Żychoń czy Wraga, czyli wokół sporu „Wschodu” z „Zachodem” / 114
• Pułkownik dyplomowany Stanisław Gano. Wzloty i upadki szefa polskiego wywiadu / 122
• Nie tylko Zagłada. Ekspozytura „S” (Szwajcaria) w Bernie / 134
• Wbrew nieuleczalnej chorobie. Szef Ekspozytury „S” kpt. Szczęsny Choynacki / 144
• Stanisław Appenzeller, czyli szpieg artysta i tajemnica „Knopfa” / 149
• Przyjaźń ci wszystko wybaczy. Państwo Szymańscy i adm. Wilhelm Canaris / 161
• Okręt z ulicy Karlavägen. Ekspozytura „PŁN” w Sztokholmie / 172
• Z kawaleryjską fantazją. Szef Ekspozytury „PŁN” rtm. Wacław Gilewicz II / 179
• Przyjaciele duńscy / 185
• Sceptyczny Brytyjczyk, wielki mały wywiad oraz inwazja na Danię i Norwegię / 193
• „Malaria u groteski”. Otto Danielsson i sztuka „neutralnego” kontrwywiadu / 196
• Major Edmund Różycki „Mazepa”. Nieudacznik czy as wywiadu? / 210
• Wywiad czy ruch oporu? Ewolucja polskiego wywiadu wojskowego we Francji / 217
• „Vox” i „Kalo” – historia o prawdziwej miłości, wywiadzie i fałszywym generale / 229

Czas amatorów / 261

Wywiad społeczny, czyli o wyższości amatorów nad zawodowcami / 261

Akcja Kontynentalna. Organizacja polskiego wywiadu cywilnego (i społecznego) / 268

Przypadek organizacji „Monika” („Angelica”, „Monica”) we Francji i w Belgii / 280

Przypadek organizacji „Felicja” („Inflexion”) w Danii / 287

Niespodziany awans „Sabiny”, czyli dziewczyna na czele „Felicji” / 298

Polsko-duńska love story? Prawda i mity o małżeństwie Masłochów / 332

Podporucznik Michał Lisiński – od górala komunisty do niezłomnego z „wywiadu na kraj” / 345

O konkurencji służb słów kilka, czyli trudna droga do wywiadowczej sztamy / 350

Zakończenie / 357

• W poszukiwaniu tradycji współczesnych polskich służb  wywiadu i kontrwywiadu / 357

Wykaz wykorzystanych zbiorów archiwalnych i bibliografia selektywna / 371

Wykaz skrótów / 379

Spis ilustracji / 384

Indeks osób / 393

Indeks nazw geograficznych / 407