Ustrój i funkcjonowanie sejmiku brzeskolitewskiego w latach 1565 - 1763

Autorka: Diana Konieczna

Rok wydania: 2013

Liczba stron: 198

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,5 cm

Uwaga! Okładka posiada nieznaczne zarysowania

Tematem tej książki jest ustrój i działalność sejmiku brzesko-litewskiego (1565–1763). Autorka na podstawie materiału źródłowego, w dużej części dotąd nieznanego, przedstawia podstawy prawne i zasady funkcjonowania sejmiku brzeskiego. Szeroko omawia podobieństwa i różnice między praktykami litewskimi i koronnymi oraz stara się określić miejsce samorządu litewskiego w parlamentaryzmie dawnej Rzeczypospolitej.

(opis wydawcy)

Spis treści: 

Wykaz skrótów /9

Wstęp /11

• Cel pracy /11
• Stan badań /12
• Podstawa źródłowa /16
• Konstrukcja pracy /17

I. Wspólne zagadnienia dla różnych typów sejmików powiatu brzeskolitewskiego /19

Geneza powiatu i sejmiku brzeskiego /19

Zwoływanie i powiadamianie /20

Miejsce obrad /33

Czas /35

Nabożeństwo przed sejmikiem /39

Uczestnicy sejmiku /40

Kolejność zasiadania /43

Frekwencja uczestników /44

Sposoby podejmowania decyzji na sejmiku /47

Funkcja zagajającego /51

Marszałek sejmiku /54

Wpływanie na sejmikowe decyzje /61

Protestacje /66

Zasady bezpieczeństwa sejmików /71

Akta sejmikowe /72

II. Sejmik przedsejmowy /79

Elekcja posłów /79

Posłowie a instrukcja na sejm /85

Diety poselskie /88

Sejmiki przed konwokacjami litewskimi /91

III. Sejmik relacyjny /93

Geneza /93

Relacje posłów /93

Sądy skarbowe /94

Wybór poborców i lustratorów /96

Komisarze na komisje wojskowo-skarbowe /98

Deputaci na Trybunał Skarbowy WKs.L. /99

Relacje posłów z innych misji /100

IV. Sejmiki okresu bezkrólewia /102

1. Sejmik kapturowy /102

• Pierwsze lokalne kaptury /102
• Wpływ sejmiku na działalność sądu kapturowego /103

2. Sejmik przedelekcyjny /111

• Kompetencje /111

V. Sejmik elekcyjny /115

Geneza /115

Kandydaci na urzędy /117

Uproszczona forma elekcji /118

Obsadzanie urzędów w czasie bezkrólewia /120

Obsadzanie urzędów w sytuacjach ekstraordynaryjnych /122

Pozakulisowe starania o urzędy /123

VI. Sejmik deputacki /126

Kompetencje /126

Praktyka prawnicza deputatów /127

Ograniczenia /128

Uchylanie się od funkcji /131

Działalność sejmiku w okresie bezkrólewia /131

Inne rozpatrywane na sejmiku kwestie /132

VII. Sejmik gospodarski /133

1. Sejmik gospodarski  latach 16967-1717 /133

• Nazwa sejmiku /133
• Kompetencje sejmiku a sądu skarbowego/134
• Komisarz generalny i poborcy /137
• Abiurata i taryfy podatkowe /138
• Sposób zarządzania podatkami /140
• Szlachta brzeska a ustawa Sejmu Niemego /141

2. Sejmik gospodarski w latach 1717-1763 /141

• Kontrahent czopowego i szelężnego /142
• Lustracja taryf /143
• Zarzązanie podatkami /144
• Nadzór nad poborem podatków /146

VIII. Zjazdy towarzyszące popisom, pospolitemu ruszeniu, konfederacjom /148

1. Popisy /148

• Tematyka obrad /148
• Zaniechanie: obowiązku /149
• Popisy po Sejmie Niemym /150

2. Zjazdy na pospolite ruszenie /151

• Tematyka obrad /151
• Zaniechanie obowiązku /151

3. Sejmik konfederacyjny /152

• Organizacja skonfederowanego wojska /152

Wnioski /154

• Sejmik a unifikacja prawa /154
• Praktyka a kompetencje sejmiku /156
• Sejm a kompetencje sejmiku /157
• Magnateria a sejmik /157

Aneks. Sejmiki brzeskolitewskie: posłowie i deputaci w latach 1569-1763 /159

Summary /182

Wykaz źródeł i literatury /184

Indeks osób /195