Uściślenie i weryfikacja chronologii oraz periodyzacji grodów tzw. centralnych monarchii pierwszych Piastów ...

Autor: Michał Kara, współpr. Tomasz Goslar, Tomasz Janiak, Teresa Krysztofiak, Daniel Makowiecki, Joanna Rennwanz, Tomasz Sawicki

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 1044

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Format: 21,0 cm x 29,5 cm

Książka prezentuje wyniki badań przeprowadzonych w związku z weryfikacją i uściśleniem chronologii i periodyzacji trzech grodów tzw. centralnych monarchii pierwszych Piastów: Gniezna, Poznania i Giecza. Wymienione w Kronice polskiej Galla Anonima (l.8) jako główne grody Bolesława Chrobrego (rządy: 992-1025) informowały one o "wspaniałości i mocy sławnego Bolesława". Szczególną rolę w przeprowadzonych badaniach odegrały datowania radiowęglowe, które wykonano nowoczesną metodą spektralno-akceleratorową, zapewniającą wiarygodność dat 14C. Próbki pochodziły z dobrze rozpoznanych archeologicznie reliktów wymienionych zespołów grodowych. które według archeologów mają istotne znaczenie dla ustalenia metryki, konfiguracji przestrzennej oraz funkcji badanych kompleksów grodowych w ich kolejnych fazach użytkowych, ograniczonych zasadniczo do połowy XI wieku. Wyniki datowań radiowęglowych zostały przeanalizowane w kontekście tzw. bayesowskich modeli chronologicznych. Otrzymane informacje włączono w nurt szerszych studiów analityczno-syntetyzujących z zakresu problematyki formowania się państwa Piastów, jego wczesnych etapów chrystianizacji, jak też chronologii tych procesów badanych przez archeologię w ramach konkretnych faz osadniczo-kulturowych wczesnego średniowiecza na obszarze Wielkopolski środkowej. 

Jest to pierwsze i jak dotąd jedyne opracowanie naukowe tego rodzaju.

- Michał Kara

Spis treści:

Michał Kara - Wstęp /9  

Joanna Rennwanz - Rodział I. Analiza specjalistyczna materiałów archeobotanicznych i entomologicznych z zespołów grodowych w Gnieźnie, Poznaniu i Gieczu wytypowanych do akceleratorowych badań radiowęglowych /23 

Daniel Makowiecki - Rozdział II. Analiza archeozoologiczna kości zwierzęcych z zespołów grodowych w Gnieźnie, Poznaniu i Gieczu wytypowanych do akceleratorowych badań radiowęglowych /39

Tomasz Sawicki - Rozdział III. Analiza wyników badań radiowęglowych z wczesnośredniowiecznego zespołu grodowo-osadniczego w Gnieźnie z okresu przed i wczesnopaństwowego (stanowiska 15, 13, 22) w kontekście dotychczasowych ustaleń stratygraficzno-chronologicznych /51

Tomasz Janiak - Rozdział IV. Analiza wyników badań radiowęglowych z wczesnośredniowiecznych stanowisk archeologicznych nr 5, 14 i 15 (część SE) na Górze Lecha w Gnieźnie, ze szczególnym uwzględnieniem reliktów architektury przedromańskiej i romańskiej w kontekście dotychczasowych ustaleń stratygraficzno-chronologicznych /223

Michał Kara - Rozdział V. Analiza wyników badań radiowęglowych z najstarszego wczesnośredniowiecznego zespołu grodowo-osadniczego w Poznaniu w kontekście dotychczasowych ustaleń stratygraficzno-chronologicznych /395

Teresa Krysztofiak - Rozdział VI. Analiza wyników badań radiowęglowych z wczesnośredniowiecznego zespołu grodowo-osadniczego w Gieczu z okresu przed- i wczesnopaństwowego w kontekście dotychczasowych ustaleń stratygraficzno-chronologicznych /665

Tomasz Goslar, Michał Kara - Rozdział VII. Bayesowski model chronologiczny wczesnośredniowiecznych faz kulturowo-osadniczych z przełomu I i II tysiąclecia w środkowej Wielkopolsce, na podstawie datowania 14C próbek z badań archeologicznych w Gieczu, Gnieźnie i Poznaniu /863

Michał Kara - Podsumowanie /903

Summary /981

Bibliografia /1005

Wykaz ważniejszych skrótów stosowanych w pracy /1039

Indeks ważniejszych stanowisk archeologicznych /1041