URBS ET SOCIETAS Studia ofiarowane Profesorowi Mateuszowi Golińskiemu w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin

Redakcja: Dagmara Adamska, Wojciech Mrozowicz, Stanisław Rosik

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 510

Okładka: miękka 

Format: 16,5 cm x 24,0 cm   

Niniejszy tom powstał dla uczczenia znakomitego Uczonego, Profesora Mateusza Golińskiego, a szczególną do tego okazją stało się sześćdziesięciopięciolecie Jego urodzin. Większość swoich studiów w ciągu ponad czterech dekad poświęcił miastu w wiekach średnich i nowożytności. Mistrzowsko rozwinął metodologię badań nad społecznymi i ekonomicznymi aspektami urbanizacji, zwłaszcza w zakresie socjotopografii, a o niepodważalnej ich jakości i nowatorstwie ustaleń przesądza imponująca podstawa źródłowa gromadzona w trakcie dogłębnych i żmudnych kwerend, na ogół archiwalnych.

Początkowo centralne miejsce w dociekaniach Jubilata zajmował rodzinny Wrocław [...] następnie kolejne ośrodki miejskie na dawnym Śląsku, natomiast w ostatnich latach przedstawił opus magnum poświęcone policentrycznym miejskim początkom stołecznej czeskiej Pragi...

(fragment Słowa wstępnego)

Spis treści:

Tabula gratulatoria /5

Wstęp /9

Wykaz publikacji Profesora Mateusza Golińskiego za lata 1986–2025 /11

WRATISLAVIA – SILESIA – BOHEMIA

Stanisław Rosik -Civitas Wortizlava Bolesława Chrobrego – tysiącletni fundament miasta nad Odrą. Memoria i historia /39

Rafał Eysymontt - Plan średniowiecznego miasta śląskiego jak emanacja średniowiecznego prawa i niezapomniany fenomen. Wybrane aspekty /53

Przemysław Wiszewski - Prywatne miasto i weichbild między Czechami i Śląskiem (Chełmsko Śląskie, XIII/XIV w.) /73

Małgorzata Chorowska, Patrycja Lipczyńska, Roland Mruczek - Średniowieczny „pałac” księżnej Agnieszki w Jaworze, a kwestia dworów książęcych w miastach księstwa świdnicko-jaworskiego /97

Marek L. Wójcik - Schoffrichterowie z Bystrzycy Kłodzkiej. Z badań nad genealogią elity miejskiej w XV w. /117

Piotr Boroń - Adrian Hornig – XVI-wieczny przedsiębiorca z Tarnowskich Gór /135

Rościsław Żerelik - Trzy drogi kształtowania się pięciopolowych herbów miejskich w XVI wieku /155

CIVITAS IN ORBE TERRARUM

Aleksander Paroń - Miasto – Hassliebe nomadów /181

Lesław Spychała - Castellum terreum Uarod i castrum Warod anonimowych Gesta Hungarorum. Uwagi w sprawie terminologii dotyczącej fortyfikacji /197

Tomasz Pełech - Instytucje kościelne a rozwój urbanistyczny Jerozolimy w okresie krzyżowców (1099–1187) /227

Martin Čapsky - Kommunikative Strategien von Sigismund von Luxemburg in der Zeit der ersten Kreuzzugserklärung /247

Adrien Queret-Podesta - … j’ay fait depeindre toutes les villes, chasteaux et forteresses ainsi com pourra veoir par ordonnance. Les villes de France centrale dans l’Armorial de Guillaume Revel… /275

URBS ET SCRIPTURA

Wojciech Mrozowicz - Quinque requiruntur ad bonam civitatem. Wizja idealnego miasta według średniowiecznego kaznodziei /295

Halina Manikowska - Na pulpicie Piotra Eschenloera – tłumacza, skryby, redaktora /309

Grzegorz Myśliwski - Efekt domina. Konsekwencje wyprawy kupca krakowskiego do Londynu w świetle listu rady miejskiej Torunia do królowej Anglii (1384 r.) /323

Tomasz Jurek - Fałszerz ze Wschowy /337

SOCIETAS URBANA: VITA OECONOMICA – VITA COTIDIANA

Jerzy Piekalski - Zróżnicowanie stylu i standardu życia we Wrocławiu i w Pradze w XV–XVIII w. jako przedmiot badań archeologii historycznej /353

Dagmara Adamska - Podziemne imperia? Ratuszowe piwnice średniowiecznego Śląska /383

Marek Słoń - Miasta za blisko siebie /407

Krzysztof Mikulski - Rodzina Rote – kupcy hanzeatyccy z Torunia, właściciele rent we Wrocławiu /421

Zdzisław Noga - O migracjach mieszczan wrocławskich do Krakowa w XV–XVI wieku /431

Roman Czaja - Zwierzęta w miastach pruskich w średniowieczu i na progu epoki nowożytnej. Między dobrem wspólnym a prywatnym gospodarowaniem /443

Hanna Zaremska - Aguna: „ani panna, ani wdowa” /453

Marcin Starzyński - Nierządnice i mniejsze zło, czyli o krakowskich krewnych mistrza Falkenberga? /465

Krzysztof Kopiński - Zaszczytny tytuł „Herr” w średniowiecznym Toruniu /479

Urszula Sowina - Ubiór mężczyzn-mieszczan krakowskich w świetle ich inwentarzy rzeczy z przełomu XV–XVI wieku /491

Autorzy /507