Tomaszów Mazowiecki w PRL. Życie miasta w latach 1945 - 1989

Autor: Daniel Warzocha

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 350

Okładka: twarda

Format: 16,5 cm x 23,5 cm

PRL, choć coraz bardziej odległy, wciąż budzi żywe emocje. Dla jednych to czasy dyktatury, dla innych - socjalnego bezpieczeństwa i pewności zatrudnienia. Dla seniorów nostalgiczne wspomnienia młodości, pierwszych randek, spacerów na Niebieskimi Źródłami czy Wolbórką, wzruszeń na kinowych seansach i emocji wyzwalanych na meczach Lechii i Pilicy. Dla młodzieży na wpół nierzeczywisty świat z opowiadań rodziców i dziadków.

Lata 1945-1989 to ważny okres w dziejach Tomaszowa Mazowieckiego. Miasto ludzi ciężkiej pracy tętniło życiem - popularne było hasło "Pracuj wydajnie - odpoczywaj fajnie". Produkcja tutejszych zakładów szła na cały świat. Brytyjczycy chodzili w marynarkach z ""Pilicy", pałace szejków zdobiły dywany z "Weltomu". Ale największy byl "Wistom" z tradycjami sięgającymi początku XX wieku. Przy fabrykach działały amatorskie chóry, orkiestry, zespoły teatralne. Z tomaszowskich szkół wyszło wielu absolwentów, którzy osiągnęli sukces w skali ogólnokrajowej, często daleko od rodzinnego miasta, a przez kilka lat tomaszowianin był nawet wiceprzewodniczącym Rady Państwa PRL.   

W porównaniu z okresem przedwojennym zwiększyła się liczba ludności, stopniowej poprawie uległ poziom życia i stan zdrowia tomaszowian. Skażona fabrycznymi wyziewami Kaczka odeszła w przeszłość; rosła liczba mieszkańców bloków na nowych osiedlach: 1000-lecia, 35-lecia PRL (Niebrów) czy Nowotki (dziś Hubala). Gdzie można było wybrać się na dansing, a gdzie dostać w głowę latającym po sali kuflem? Jakim autobusem dotarli do szkoły uczniowie w czasie strajku MZK? Czy napewno szkolnictwo wyższe miało swój początek w Tomaszowie dopiero w latach dziewięćdziesiątych? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w książce!

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wykaz skrótów /9

 Wstęp /11

Herb Tomaszowa Mazowieckiego /14

Ludność /16

Wyznania i kościoły /19

Rozwój przestrzenny /27

Pomniki i tablice pamiątkowe /36

Zmiany nazw ulic w okresie PRL  /46

Przemysł /53 

• Zakłady pracy /53
• Rzemiosło prywatne /78
• Spółdzielczość pracy /80
• Rolnictwo w mieście /84

Handel i usługi /85

Służba zdrowia /102

Służby mundurowe /111

• Wojsko Polskie /111
• Milicja Obywatelska /114
• Straż pożarna /118

Komunikacja /123

• Pociągiem, autobusem czy własnym pojazdem? /123
• Poczta i telefony /133
• Radio i telewizja /137

Gastronomia /141

Oświata /152

• Przedszkola /152
• Szkolnictwo podstawowe /154
• Szkolnictwo średnie i zawodowe /172
• Szkolnictwo pedagogiczne /189
• Tomaszów akademicki? /192
• Oświata dorosłych i nauka pozaszkolna /193

Kultura /194

• Kina /194
• Domy i ośrodki kultury /198
• Życie muzyczne /215
• Życie artystyczne /217
• Życie literackie /226
• Instytucje nauki i kultury - Muzeum i Archiwum Państwowe /232

Stowarzyszenia /241

Prasa /266

Księgarnie /280

Biblioteki /282

Wypoczynek /288

Sport /300

• Lechia /301
• Pilica /311
• Start /318
• TKKF /321
• Masowe imprezy sportowe /322
• Sporty wodne /323
• Tomaszowscy olimpijczycy /324

Uroczystości i imprezy miejskie /330

Przestępczość i patologie /341

Zakończenie /345

Podziękowania /347

Wybrana bibliografia /348

Źródła ilustracji /353