Sztuka kompromisu. O pierwszej wolnej elekcji i konfederacji warszawskiej

Autor: Maciej Ptaszyński 

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 390

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Publikacja przedstawia przebieg pierwszej wolnej elekcji w Rzeczypospolitej, która odbyła się po śmierci Zygmunta Augusta w 1572 roku. Opisano w niej procesy polityczne w okresie bezkrólewia, koncentrując się na negocjacjach między frakcjami szlacheckimi a  kandydatami do tronu. Szczególna uwaga została poświęcona konfederacji warszawskiej - jej znaczeniu dla ukształtowania zasady tolerancji religijnej oraz roli, jaką odegrała w zawarciu kompromisu, mimo głębokich różnic wyznaniowych. Zawarte porozumienie stworzyło warunki do wyboru Henryka Walezego na króla Rzeczypospolitej Obojga Narodów. 

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp /7

• Podstawa źródłowa /7
• Stan badań /10
• Cel książki i metoda /13

Rozdział 1. W przededniu zapowiedzianej śmierci /23

1. Grzechy króla /24

• Dyskur sejmowy i sprawy sumienia /29
• Rozwód w cieniu Trydentu /33
• Ostatnia z rodu /41

2. Struktury państwa /50

• Unia i konfesje /53
• Dynamika przemian konfesynych /57
• Przemiana systemu rządów i języka polityki  /66
• Praktyka republikańskiej władzy /73

3. Podsumowanie /77

Rozdział 2. Bez króla /80

1. Układ sił politycznych /81

• Kandydaci /87
• Problem Habsburgów /89
• Stronnictwa /99

2. Walka polityczna i "zdjęte jarzmo" /101

• Moment senatorski /102
• W stronę kompromisu: zjazd w Kaskach /115
• Francuski zwrot /121

3. Droga do elekcji: konwokacja /139

• Życie sejmikowe /142
• Oczekiwana konwokacja /146
• Kontrowersyjna konfederacja warszawska /152

4. Podsumowanie /182

Rozdział 3. Elekcja i koronacja w cieniu konfederacji /186

1. Liczna elekcja /187

• Wysłuchanie poselstw /191
• Wokół warunków elekcji i konfederacji /200
• Paryż wart nabożeństwa /218
• W oczekiwaniu na króla /231

2. Przybycie króla /250

• Makiawelizm praktyczny /250
• Uroczystości powitalne /252
• Ingres nowego władcy /257
• Ambiwalentna koronacja /264

3.Sejm rozczarowań /269

4. Podsumowanie /282

Podsumowanie i wnioski /285

1. Śmierć króla /285

2. Od pragmatycznej arystokracji ku konfesyjnej demokracji /286

3. Nietolerancyjna konfederacja /287

4. Republikański makiawelizm dyplomatów /290

Załącznik /294

1. Jan Dymitr Solikowski i publicystyka okresu bezkrólewia /295

2. Stan badań /297

3. Wprowadzenie do Zdania względem wyboru króla /299

• Zarys treści /300
• Próba interpretacji /301
• Anna jako infantka i gracz polityczny /304
• Podsumowanie /319

4. Edycja /320

Wykaz skrótów /341

Bibliografia /344

Summary /369

Indeks osób /376