Świadectwa zniewolenia. Źródła archiwalne do dziejów Mazowsza Północnego w latach 1939 - 1945

Redakcja: Tomasz Piekarski, Mariusz Żuławnik

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 424

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Format: 16,5 cm x 24,0 cm

Publikacja wpisuje się w nurt badań naukowych poświęconych historii Mazowsza Północnego w okresie II wojny światowej, których znaczny rozwój można zaobserwować w ostatnim czasie. Inspiracją do jej powstania była konferencja naukowa zatytułowana „Źródła archiwalne do historii Mazowsza Płockiego w latach 1939–1945”, zorganizowana 28 września 2023 r. przez Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie i Archiwum Państwowe w Płocku. W książce wyniki swoich kwerend zamieścili przedstawiciele mazowieckiego środowiska historyków i archiwistów, reprezentujący różne archiwa i instytucje naukowo-badawcze. Przybliżyli oni wybrane rodzaje dokumentów, wytworzonych m.in. przez aparat terroru III Rzeszy i polskie organizacje konspiracyjne, oraz omówili możliwości ich wykorzystania. Oddawana w ręce Czytelników praca stanowi zatem doskonały punkt wyjścia do dalszych badań na temat zachowanych archiwaliów do historii północnego Mazowsza.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Tomasz Piekarski, Mariusz Żuławnik - Wstęp /7

Elżbieta Szubska-Bieroń - Mazowsze Płockie w czasie okupacji niemieckiej /13

Krystyna Bańka - Materiały źródłowe dotyczące II wojny światowej w zasobie Archiwum Państwowego w Płocku /50

Janusz Piwowar - Źródła do badań nad historią Płocka i Mazowsza Północnego w latach II wojny światowej w zasobie Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie /77

Konrad Wiesław Ślusarski - Mazowsze północno-zachodnie w latach 1939–1945 na fotografiach z zasobu archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej /102

Tomasz Piekarski - Towarzystwo Naukowe Płockie w czasie II wojny światowej w świetle własnej dokumentacji powojennej i wspomnień /150
Anna Maria Stogowska - Obraz życia w Płocku pod okupacją niemiecką w przekazie Jadwigi Stypułkowskiej /166

Dawid Chomej · Konteksty egzekucji publicznej dokonanej w Płocku 18 września 1942 r. /190

Waldemar Brenda  - Okręg III „Mazowsze” Polskiej Organizacji Zbrojnej „Znak” w świetle zespołu dokumentów przechowywanych w Muzeum Mazowieckim w Płocku /238

Gabriela Nowak-Dąbrowska - Płoccy Żydzi i ich losy w latach 1939–1945 w świetle źródeł z zasobu Archiwum Państwowego w Płocku /293

Janusz Szczepański - Zagłada Żydów – mieszkańców północnego Mazowsza w świetle materiałów Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjnego Archiwum Getta Warszawy (w zasobie Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie) /325

Mariusz Żuławnik - „…jak nie okradną, to zabiją”. Obraz Armii Czerwonej na Mazowszu Północnym w 1945 r. w dokumentach Milicji Obywatelskiej z zasobu Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie /346

Agnieszka Wojciechowska - (Po)wojenne „nekrologi” mieszkańców powiatu płockiego w świetle akt spraw sądowych z lat 1946–1950 /372

Wykaz skrótów 387

Noty o autorach /391

Indeks nazwisk i pseudonimów /396

Indeks miejscowości /419