Rzemiosło miejskie w Malborku do 1626 roku

Autorka: Aleksandra Girsztowt-Biskup

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 244

Okładka: miękka

Format: 17,0 cm x 25,0 cm

Zagadnienia genezy, funkcjonowania i roli korporacji rzemieślniczych w miastach z terenu państwa zakonnego w Prusach i Prus Królewskich były poruszane w polskiej literaturze przedmiotu już od XIX w., jednak problemy te nie zostały dotąd – szczególnie w odniesieniu do miast średnich i małych – do końca naświetlone. Aleksandra Girsztowt-Biskup podjęła próbę nowego, kompleksowego opracowania tematu na przykładzie cechów malborskich, patrząc na nie z różnych perspektyw badawczych i wykorzystując w swoich studiach różnorodne źródła historyczne […]. Pozwoliło Jej to lepiej poznać dzieje tych korporacji oraz realizowane przez nie liczne funkcje zawodowe i społeczne. Jest to ważne, gdyż temat rzemiosła w omawianym ośrodku miejskim pozostawał do tej pory poza głównym nurtem badań nad jego historią […]. W uzyskanym obrazie znalazło się wiele rzeczy nowych, niekiedy wręcz zaskakujących.

- fragment z recenzji prof. dr. hab. Janusza Tandeckiego 

Spis treści:

Wstęp /7

Temat pracy /7

Stan badań /11

Źródła /15

Metoda i konstrukcja pracy /19

I. Rozwój rzemiosła w Malborku na tle miast państwa zakonnego i Prus Królewskich do 1626 r. /21

I.1. Czynniki wpływające na rozwój rzemiosła w miastach państwa zakonnego /21

I.2. Malbork w sieci miejskiej /22

I.3. Stopień specjalizacji rzemiosła jako obraz rozwoju miasta /28

I.4. Wpływ zamku na rozwój rzemiosła /38

I.5. Wpływ zakonu na rozwój rzemiosła /41

II. Rzemiosła spożywcze /45

II.1. Piekarnictwo /46

II.1.1. Cech piekarzy /46

II.1.2. Edukacja i rozwój zawodowy /48

II.1.3. Organizacje czeladnicze /49

II.1.4. Ławy chlebowe i dystryucja /51

II.1.5. Zaopatrzenie i produkcja /57

II.2. Rzeźnictwo /64

II.2.1. Cech rzeźników /64

II.2.2. Zaopatrzenie /65

II.2.3. Dystrybucja /69

II.3. Browarnictwo /72

II.3.1. Prawo do produkcji piwa /73

II.3.2. Proces produkcyjny /76

II.3.3. Dystrybucja i ochrona rynku /81

III. Rzemiosła kowalskie i odlewnicze /90

III.1. Rzemiosła metalowe w Malborku do 1626 r. /90

III.2. Cech kowali /92

III.2.1. Proces edukacji i przyjmowania nowych członków cechu /95

III.2.2. Produkcja i położenie warsztatów /98

III.2.3. Rymarstwo /104

III.3. Rzemiosła odlewnicze /105

III.4. Złotnictwo /109

III.4.1. Organizacja działalności złotniczej w mieście /111

III.4.2. Edukacja i rozwój zawodowy /113

III.4.3. Kontakty złotników miejskich i konwentu malborskiego /116

IV. Rzemiosła tekstylne i skórzane /120

IV.1. Wprowadzenie /120

IV.2. Rzemiosła skórzane /121

IV.2.1. Garbarstwo /121

IV.2.2. Szewstwo /124

IV.2.3. Kuśnierstwo /134

IV.2.4. Kaletnictwo /137

IV.3. Rzemiosła tekstylne /138

IV.3.1. Tkactwo /138

IV.3.2. Płóciennictwo /148

IV.3.3. Krawiectwo /151

IV.3.4. Kapelusznictwo /154

IV.4. Sprzedaż wyrobów tekstylnych i skórzanych /155

V. Pozostałe rzemiosła /159

V.1. Garncarstwo /159

V.2. Rzemiosła związane z obróbką drewna /161

V.3. Murarstwo /166

V.4. Powroźnictwo /170

VI. Życie religijne i społeczne w cechach malborskich /171

VI.1. Życie religijne /171

VI.1.1. Bractwa i ołtarze. Kult patronów /173

VI.1.2. Organizacja pogrzebów /173

VI.2. Życie towarzyskie i społeczne w cechach /180

VI.2.1. Problem pijaństwa i "poniedziałkowania" /182

VI3. Zmiany w życiu religijnym i społecznym cechów po reformacji /187

VII. Rzemiosła w strukturze przestrzennej Malborka do 1626 r. /192

Zakończenie /201

Aneks źródłowy /207

Bibliografia /213

Indeks osobowy /231

Indeks nazw geograficznych /235

Spis ilustracji, tabel i wykresów /237

Summary /239

Zusammenfassung /243