Różne mody i niewygody. Stroje w literaturze i sztuce XIX i XX wieku

Redakcja: Justyna Baja, Rozalia Wojtkiewicz, Aleksandra Sikorska-Krystek, Krzysztof Prabucki

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 256

Okładka: twarda

Format: 16,0 cm x 23,0 cm

Moda bywa często traktowana jako rozdział w historii kultury materialnej i obyczajowości. Rzadko jednak podejmowano namysł nad strojem bądź ubiorem w literaturze i sztukach pięknych jako komponentem dzieł, element świata przedstawionego – fikcji, ukazującej (z perspektywy współczesnego czytelnika) świat już dawno miniony. Autorzy artykułów zebranych w tomie Różne „mody i niewygody”  dowodzą, że ubiór w tekstach literackich nigdy nie jest jedynie detalem scenerii, lecz nośnikiem rozmaitych znaczeń, m.in. społecznych, kulturowych i estetycznych.  

Książka jest efektem badań literaturoznawców z różnych ośrodków naukowych. Punktem wyjścia uczyniono rozważania teoretyczne nad semantyką mody. Jędrzej Krystek, Katarzyna Kuczyńska-Koschany, Martyna Olejniczak, Małgorzata Sokalska, Iwona Węgrzyn, Dariusz Trześniowski, Paulina Abriszewska, Justyna Bajda, Katarzyna Zagórska, Iwona Przybysz, Anna Cybulska, Radosław Okulicz-Kozaryn, Małgorzata Okulicz-Kozaryn, Agnieszka Marcelina Kołodziejska udowadniają, że obecność tematyki mody w literaturze to niekończąca się opowieść. 

(opis wydawcy)

Spis treści: 

Justyna Bajda, Rozalia Wojkiewicz, Aleksandra Sikorska-Krystek, Krzysztof Prabucki - Słowo o modzie w literaturze przełomu XIX i XX wieku  /7

Jędrzej Krystek - Moda, czyli rozpacz semantyka. Wokół rozważań Georga Simmela Filozofia mody – dzieje recepcji /33

Katarzyna Kuczyńska-Koschany - FROU-FROU – esej o tym, którędy wiedzie droga od „szelestu jedwabiu” do „imienia klaczy” – czyli jedna z (wielu) odpowiedzi na pytanie, czym jest filologia. (Goncourtowie), Rimbaud, (Maupassant), Tołstoj, Piwkowska /43

Martyna Olejniczak - „Światło-zielone trykoty” Tomasza Zana. Funkcja ekscentrycznej garderoby w narracji „rozdziałków” /55

Małgorzata Sokalska - Moda w operze. Kostium w dziełach operowych Stanisława Moniuszki /69

Iwona Węgrzyn - „Chora kamizelczyna” Bolesława Prusa. Studium przedmiotu w perspektywie antropologii stroju i zwrotu ku rzeczom /83

Dariusz Trześniowski - Co noszono w XIX wieku w starożytnym Egipcie? O Faraonie Bolesława Prusa /101

Paulina Abriszewska - „Czarny anioł” i kamizelka w kwiatki. O Dwóch biegunach Elizy Orzeszkowej /111

Justyna Bajda - Od fioletów demideuil po szarość duszy. Kod westymentarny w powieści Gabrieli Zapolskiej Jak tęcza /123

Katarzyna Zagórska - O „rzeczy niedorzecznej”. Jadwiga Zamoyska o modzie /137

Iwona Przybysz - Pokaż, w co się ubierasz, a powiem ci, jaka jesteś. Moda i stroje w powieściach Heleny Mniszkówny /153

Anna Cybulska - „No to może pani także jest sztuczna?” – o modzie na egzotykę i o performansie tożsamości w dramacie Boa dusiciel Marii Morozowicz-Szczepkowskiej /167

Radosław Okulicz-Kozaryn - Moda jako skutek wygnania z raju. Wokół powieści Jeffery’a Farnola Amator-gentelman /179

Małgorzata Okulicz-Kozaryn - Z inspiracji „Bluszczu”. Godzina pąsowej róży Marii Krüger /191

Agnieszka Marcelina Kołodziejska - „To my. Ten las pasiaków / Apelem nagle na placu wyrosły…” – (auto)portrety Ravensbrüczanek (1939–1945) /201

Aleksandra Sikorska-Krystek, Rozalia Wojkiewicz - Appendix. „W każdym fałdeczku jakieś wspomnienie”. Mała antologia wierszy o strojach i modzie /221

Indeks /245