• Perspektywa poety. Cyganologia Jerzego Ficowskiego

120.00
szt. Do przechowalni
Wysyłka w ciągu 24 godziny
Cena przesyłki 11
Odbiór w punkcie Poczta Polska 10
In Post paczkomaty 11
Poczta Polska Pocztex 48 11
In Post kurier 12
Odbiór w punkcie Poczty Polskiej 13
Poczta Polska Pocztex 48 17
Dostępność Mała ilość
ISBN 9788367305600
Zostaw telefon

Autorka: Emilia Kledzik

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 688

Okładka: twarda

Format: 19,5 cm x 26,0 cm

Wydanie II poprawione

Niniejsza książka stanowi naukowy komentarz do – powstającej przez ponad półwiecze – twórczości Jerzego Ficowskiego na temat ludzi nazywanych Cyganami. Opracowanie obejmuje problematykę akcji osiedleńczo-produktywizacyjnej w PRL, twórczości literackiej, refleksji etnograficznej, badań nad zagładą w czasie II wojny światowej, kolekcji tzw. pieśni cygańskich oraz legendy biograficznej i twórczości Bronisławy Wajs (Papuszy). Prezentuje zróżnicowane teksty autora Cyganów na polskich drogach, mieszczące się w nakreślonym porządku problemowym: od zapisanych relacji świadków zagłady, przez wiersze, artykuły prasowe po trzykrotnie wznawianą, przełożoną na języki angielski i niemiecki uznaną rozprawę cyganologiczną. Na bazie tego zbioru przedstawia kreowaną przez Ficowskiego wizję cygańskości, którą pisarz konsekwentnie realizował we wszystkich odsłonach swojej pracy: popularyzatorskiej, literackiej, etnograficznej, historycznej, edytorskiej i translatorskiej. Najdobitniejszą realizacją tej wizji są praktyki, którym poeta poddawał utwory Bronisławy Wajs (Papuszy), w niniejszej rozprawie pierwszy raz zaprezentowane w oryginalnej formie. Intelektualny konstrukt cygańskości zostaje w monografii wywiedziony przede wszystkim z dawnych i współczesnych cyganologicznych lektur Ficowskiego. Wnioski płynące z analizy polskiej i międzynarodowej recepcji dorobku cyganologicznego Jerzego Ficowskiego pozwalają postawić tezę, że dyskusja, która w drugiej połowie XX wieku w Europie Zachodniej zrewolucjonizowała badania nad społecznościami romskimi, ominęła prace autora Cyganów w Polsce, przyjmowane współcześnie – zarówno w Polsce, jak i na świecie – na ogół bezkrytycznie.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wykaz skrótów /9

Wstęp /11

Dorobek cyganologiczny Jerzego Ficowskiego  /12

Cyganologia w Europie Zachodniej po II wojnie światowej /14

Cel książki  /28

Metody /29

Dlaczego perspektywa poety? /37

Źródła /41

Struktura książki /43

Cyganie czy Romowie? /46

Podziękowania /48

1. Cygan, obywatel Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Cyganologia Jerzego Ficowskiego pomiędzy akcją osiedleńczą a festiwalem w Opolu /51
1.1. Akcja osiedleńczo-produktywizacyjna i jej dyskurs /58
1.2. Cyganie w oczach społeczeństwa większościowego /83
1.3. Opolska maskarada /105

2. Cygańskie imaginarium literackie Jerzego Ficowskiego /125
2.1. Wczesne inspiracje: Tuwim i Lorca /130
2.2. W oczach krytyki literackiej /134
2.3. Cyganie w poezji Jerzego Ficowskiego /143
2.4. Niedokończona powieść /179
2.5. Literatura dziecięca /183

3. Konstruowanie cygańskości. Warsztat etnograficzny Jerzego Ficowskiego /191
3.1. Cyganologiczne inspiracje Jerzego Ficowskiego /197
3.1.1. Heinrich Moritz Gottlieb Grellmann, Die Zigeuner /198
3.1.2. George Borrow i Romany Rye /205
3.1.3. Nurty cyganologii akademickiej /210
3.1.4. Polskie dyskusje cyganologiczne /215
3.1.5. Heinrich von Wlislocki i początki folklorystyki cyganologicznej /220
3.1.6. Martin Block, Die Zigeuner /223
3.1.7. Ruch romski w ZSRR /224
3.2. Pierwsze publikacje cyganologiczne Jerzego Ficowskiego /226
3.3. Cyganologiczna synteza Jerzego Ficowskiego /235
3.3.1. Historia Cyganów /238
3.3.2. Etnografia Cyganów /258
3.3.3. Język cygański /284
3.4. Modelowa cygańskość /289
3.5. Recepcja badań cyganologicznych Jerzego Ficowskiego /297

4. Zagłada Cyganów w piśmiennictwie Jerzego Ficowskiego /315
4.1. Warsztat naukowy Jerzego Ficowskiego jako badacza zagłady /328
4.1.1. Dokumenty urzędowe /328
4.1.2. Opracowania historiograficzne /335
4.1.3. Relacje świadków /337
4.1.4. Świadectwa Romów /351
4.2. Cechy narracji Jerzego Ficowskiego o zagładzie Cyganów /369
4.2.1. Etniczna cygańskość /370
4.2.2. Polonizacja Cyganów /373
4.2.3. Heroizm, dzikość, dziecinność i prymitywizm /378
4.3. W stronę literatury: losy pieśni Dre Oświęcim kher sy baro/ 384
4.4. Historia gefreitera Soetebiera /393
4.5. Znaczenie prac Jerzego Ficowskiego dla współczesnych badań nad zagładą /395

5. Cygańska twórczość ludowa w opracowaniu Jerzego Ficowskiego. Tradycje badawcze, konteksty, praktyki redaktorskie /409
5.1. Ludoznawcze korzenie cyganologii. Pieśń cygańska w badaniach cyganologicznych /414
5.2. Cygańska ludowość w spuściźnie Jerzego Ficowskiego /432
5.2.1. Pieśni cygańskie /432
5.2.2. Warsztat tłumacza-cyganologa /446
5.2.3. Prozatorskie utwory cygańskie /456

6. Twórczość i legenda biograficzna Bronisławy Wajs (Papuszy) w opracowaniu Jerzego Ficowskiego /463
6.1. Życie i twórczość Bronisławy Wajs: źródła i opracowania /466
6.2. Legenda biograficzna Bronisławy Wajs /471
6.3. Kontrowersje wokół autorstwa utworów Bronisławy Wajs. Losy rękopisów /491
6.4. Proces wydawniczy wierszy Bronisławy Wajs /496
6.4.1. Dokumenty wydawnicze /497
6.4.2. Warsztat redakcyjny i przekładowy Jerzego Ficowskiego /505
6.4.3. Tworzenie wierszy Papuszy /510
6.4.4. Zmiany w przekładach /554
6.5. Główne problemy recepcji biografii i twórczości Bronisławy Wajs /563
6.5.1. Historia recepcji twórczości Bronisławy Wajs za życia Jerzego Ficowskiego /563
6.5.2. Po śmierci Jerzego Ficowskiego: nowe biografie Papuszy /587
6.5.3. Recepcja międzynarodowa. Znaczenie Papuszy dla historii literatury Romów /598
6.5.4. Współczesne literaturoznawcze przyporządkowania twórczości Papuszy /611

Zakończenie /619
Bibliografia /631
Nota bibliograficzna /669
Wykaz ilustracji /671
Indeks osób /677
Summary /687

Dane producenta

Wydawnictwo Naukowe UAM
Collegium Maius ul. A. Fredry 10
61-701 Poznań
Poland

press@amu.pl

Nie ma jeszcze komentarzy ani ocen dla tego produktu.
Podpis
E-mail
Zadaj pytanie