Państwo rzeszowskie. Fundacje artystyczne książąt Lubomirskich w XVIII wieku

Autorka: Dagny Nestorow

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 494

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Format: 19,0 cm x 28,0 cm  

Książka dotyczy działalności fundacyjnej rzeszowskiej linii Lubomirskich, zapoczątkowanej przez Hieronima Augustyna Lubomirskiego (1647–1706). Publikacja ta wpisuje się w rozwijający się dynamicznie nurt badań nad patronatem artystycznym magnaterii polskiej w XVIII wieku. Przeprowadzone badania umożliwiły prześledzenie rozwoju artystycznych fundacji podejmowanych przez Lubomirskich linii rzeszowskiej w XVIII wieku i przeanalizowanie panoramy przedsięwzięć w kontekście kreowania „państwa rzeszowskiego”. Autorka wyodrębniła cztery okresy różniące się między sobą liczbą, skalą i rozmachem, a także znaczeniem podejmowanych fundacji. Wiążą się one z kolejnymi przedstawicielami rodu, tj. Hieronimem Augustynem, Jerzym Ignacym oraz jego pierworodnym synem Teodorem Hieronimem. Wśród licznych fundacji artystycznych Lubomirskich najwięcej miejsca poświęcono fundacji na terenie miasta Rzeszowa, a przede wszystkim tamtejszemu zamkowi – głównej siedzibie Lubomirskich. Z kart książki wyłania się bogaty obraz działalności fundacyjnej Lubomirskich, na który składało się 12 budowli o funkcjach mieszkalnych. Dopełnieniem fundacji świeckich były fundacje sakralne, skoncentrowane na terenie rezydencjonalnego miasta Lubomirskich – Rzeszowa. W ostatnim rozdziale podjęto rozważania związane z wymową ideową omówionych dzieł, w których szczególnie eksponowane były treści związane z Lubomirskimi i odnoszące się do reprezentacyjności arystokratycznego, książęcego rodu, ich politycznych ambicji oraz bogactwa.  

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wprowadzenie /7

I. FAMILIA, CIVITAS ET DOMINIUM 

A. Lubomirscy linii rzeszowskiej /21

1. Początki "państwa rzeszowskiego" Lubomirskich /22

2. Powstanie rzeszowskiej linii Lubomirskich /26

3. Jerzy Ignacy Lubomirski - "Prince de Rzeszow"  /30

4. Ostatnie pokolenie "panów na Rzeszowie" /40

B. Od dóbr Rzeszowskich i Ligęzów do "państwa" Lubomirskich /44

5. Dobra Rzeszowskich i dominium Mikołaja Spytka Ligęzy /44

6. Kształtowanie się dominium rzeszowskiego Lubomirskich /49

7. Dobra rzeszowskie Hieronima Augustyna Lubomirskiego /52

8. "Państwo rzeszowskie" Jerzego Ignacego Lubomirskiego /57

9. Kształtowanie "stolicy" - rozwój urbanistyczny Rzeszowa w czasach Jerzego Ignacego Lubomirskiego /61

10. Epilog "państa rzeszowskiego" Lubomirskich /70

C. Podstawy ekonomiczne i gospodarcze fundacji artystycznych /74

II. PRO SE, DEO ET BONO PUBLICO

A. Fabryki świeckie /83

1. Zamek w Rzeszowie /83

2. Ogrody zamkowew Rzeszowie /118

3. Pałacyk letni (Palais d`ete) w Rzeszowie /129

4. Podzamcze, tzw. folwark zamkowy /142

5. Pałac myśliwski i Zwierzyniec na Pobitnie /147

6. Pałac "przed Pijarami" w Rzeszowie /148

7. Obwarowania miasta Rzeszowa /153

8. Maison de plaisance w Zwięczycy /160

9. Pałac letni w Charzewicach /164

10. Pałac w Rzeczycy /166

11. Pałace warszawskie /167

12. Pałac w Żelechowie /179

13. Dwór na Staromieściu w Rzeszowie /182

14. Dwór myśliwski w Leśnej Woli /184

15. Pałac myśliwski w Miłocinie /187

B. Fundacje sakralne /192

16. Kościół, klasztor i kolegium Pijarów w Rzeszowie /192

17. Kościół i klasztor Bernardynów w Rzeszowie /206

18. Kościół i klasztor Reformatów w Rzeszowie /224

19. Kościoły i farny w Rzeszowie /231

20. Kościół parafialny w Rozwadowie /240

21. Kościół i klasztor Kapucynów w Rozwadowie /242

22. Kościół parafialny w Krasnem /250

23. Kaplica pw. św. Marii Magdaleny w Malawie /254

24. Kaplica myśliwska pw. św. Huberta i Miłocinie /257

25. Kaplica zamkowa pw. św. Jerzego w Rzeszowie /261

26. Kaplica pw. św. Michała Archanioła w Rzeczycy /265

27. Krakowskie fundacje Jerzego Ignacego Lubomirskiego /265

C. Fundacje szpitalne /271

28. Kościół pw. św. Trójcy i szpital miejski w Rzeszowie /273

29. Szpital dla wysłużonych żołnierzy (dom inwalidów wojskowych) w Rzeszowie /279

30. Wielka fundacja szpitalna Jerzego Ignacego Lubomirskiego z roku 1752 /281

D. Artyści i rzemieślnicy na usługach Lubomirskich linii rzeszowskiej /284 

III. SPLENDOR PRINCIPUM RESSOVIENSIS

1. Tytulatura Lubomirskich linii rzeszowskiej /305

2. Portrety "panów na Rzeszowie" /306

3. Herb i mitra /308

4. Widoki Rzeszowa Carla Heinricha Wiedemanna - Representatio Dominium Ressoviensis /310

5. Zamek w Rzeszowie - rezydencja "panów na Rzeszowie" /318

6. Fundacje sakralne i ich rola w kreowaniu "państwa rzeszowskiego" Lubomirskich /324

7. Fundacje szpitalne /333

8. Rzeszów jako miejsce dworskich uroczystości /336

9. Pochówki ciał Lubomirskich /348

10. Mauzoleum serc Lubomirskich w kościele Pijarów w Rzeszowie /351

Zakończenie /357

Bibliografia /367

Aneksy /407

Spis tablic i ilustracji /441

Indeksy

• Indeks topograficzno-rzeczowy /453
• Indeks osób /460

Summary /473