Okruchy z przeszłości

Autor: Eugeniusz Czarny

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 224

Okładka: miękka

Format: 16,5 cm x 23,5 cm

Wydanie II poszerzone

[...] Warto prześledzić przeszłość powiatu jarocińskiego - kiedy powstał i jak się zmieniał, a także wcześniejsze podziały administracyjne ziemi jarocińskiej. Powiat od dawna był w Polsce jednym z najważniejszych elementów podziału administracyjnego państwa. Jego początki datuje się na drugą połowę XIV wieku. Najpierw był związany z organizacją sądów ziemskich. Później powiaty wprowadzono jako okręgi administracyjne w miejsce podziału na kasztelanie. Na przestrzeni wieków granice powiatów, między które podzielona była ziemia jarocińska, ulegały wielu zmianom. W czasach Rzeczypospolitej jej większa część obejmująca między innymi Nowe Miasto, Żerków, Jaraczewo i Jarocin należała do powiatu pyzdrskiego. Natomiast Lubinia Mała, Witaszyce czy Kotlin - do kaliskiego. Dla kilku wiosek leżących w gminie Nowe Miasto, takich jak Boguszyn, Chocicza, Chwalęcin, Komorze czy nieistniejące już Kolnice, stolicą powiatu był Kościan. Układ ten utrzymał się do 1793 roku.

(fragment z Na pograniczu dawnych powiatów)

Spis treści:

Wstęp /3

I. O podróżowaniu po ziemi jarocińskiej /5

Na pograniczu dawnych powiatów /6

Przewóz ten za różną bywa zapłatą /11

Mosty przez Wartę /15

Pierwsze szosy, rogatki i opłaty drogowe /19

Jarocin koleją stał /23

II. Przechadzki po Jarocinie /29

Jarocińskie jubileusze /30

Był wizytówką miasta /36

Jak budowano elektrownię w Jarocinie /41

Większy Jarocin - mniejszy Bogusław /44

Pierwsza pasterka w kościele pw. Chrystusa Króla /47

Od ponad wieku w Jarocinie /53

Jan Majerowicz, Drukarnia Polska i "Gazeta Jarocińska" /57

Jarociński ratusz /63

III. Wędrując po ziemi jarocińskiej /67

Miasta ziemi jarocińskiej pod koniec osiemnastego wieku /68

Laskówka i jej założyciel /82

Pozostała tylko brama wjazdowa /85

Ślady osadnictwa olęderskiego na ziemi jarocińskiej /87

Będzie wiatr, będzie mąka /90

Co po młynie, jak woda nie płynie /95

Szpitale, schroniska, przytułki, domy ubogich /99

O wieży kościoła w Brzóstkowie /104

Obiekty, których już nie ma /108

IV. Tropem pamiętników i wspomnień /111

Minęły lata, pozostał pamiętnik /112

Życiorys z 1936 roku /117

Pamiętny rok 1863 /121

U hrabiego Mycielskiego w Dębnie /125

Balonem po sławę i wawrzyny /131

Opowieści powstańców wielkopolskich /136

Zimy bywały różne /144

Mieliśmy tu poczwórny ogień /147

V. Historię tworzą ludzie /149

Testamenty mieszczan jarocińskich sprzed czterech wieków /150

"... Potomkom w spuściźnie" /153

Pułkownik Ludwik Sczaniecki z Boguszyna /156

Władysław Marcinkowski (1858-1941) /158

Ksiądz kanonik Ignacy Niedźwiedziński (1875-1941) /161

Kazimierza Matuszewskiego przyczynki do historii Jarocina /165

Edmund Rogalski burmistrz Jarocina w latach 1925-1939 /167

Honorowi obywatele Jarocina /171

Parlamentarzyści ziemi jarocińskiej w okresie zaborów i w latach międzywojennych /175

VI. Wiadomości (bardzo) różne /181

Źródła do dziejów Jarocina /182

Umowa zawarta w Jarocinie 6 maja 1799 roku /187

Wiadomości (bardzo) różne z lat 1858-1867 /189

Kurkowych Bractw Strzeleckich czar /191

Z dziejów Towarzystw Przemysłowych na ziemi jarocińskiej /193

Początki ruchu śpiewaczego w Jarocinie /196

Jarocińscy skauci - pierwsze sześć lat /199

Początki jarocińskiego PCK /203

Wiosna 1848 roku /207

Powódź z 1903 roku /211

Sztandar z 1935 roku /214

... a snutki zostały /217

 Bibliografia (wybór) /220