Martianus Minneus Capella. Zaślubiny Filologii i Merkurego Tom I Księgi I - II

Dziewięciotomowe dzieło Marcjana pozostaje jednym z bardziej wpływowych w kulturze europejskiej reliktów epoki późnoantycznej – ten szczególny status wiąże się chociażby z przedstawionym w tymże schematem siedmiu artes liberales, sztuk wyzwolonych; w żadnym, jak wskazuje Hadot, wcześniejszym źródle nie znajdujemy tak jasno sformułowanego paradygmatu siedmiu dyscyplin kluczowych dla ogólnego wykształcenia, w oczywistym przy tym dla każdego współczesnego badacza kultury średniowiecznej porządku gramatyka – dialektyka – retoryka, a następnie geometria – arytmetyka – astronomia – harmonika. (…) 

Postrzegane jako par excellence wtórne, nieciekawe i nudne, przedstawiane niekiedy jako swego rodzaju aberracja, jako zniekształcone i krzywdzące odbicie domniemanie czystej kultury klasycznej, Zaślubiny przez długie lata pozostawały na marginesie głównych nurtów badawczych. (…)

Dzisiaj, w dobie intensywnych badań nad myślą neoplatońską oraz swoistego przesunięcia zainteresowań filologów, którzy znacznie więcej niż jeszcze w ubiegłym wieku uwagi poświęcają literaturze doby Cesarstwa, a także przy znaczącym postępie badań nad specyfiką literatury fachowej, że pominę już ułatwienia, jakich źródłem jest technologia cyfrowa, analiza dzieła wydaje się w pewien sposób prostsza. (…)

Księgi I-II stanowią wprowadzenie do hierogamii Merkurego i Filologii i budują fabularną (ale przecież nie tylko) ramę całego utworu. One również, w większym niż pozostałe księgi stopniu, przesądzają o filozoficznej i dydaktycznej naturze całości.

(frragment Wprowadzenia)