Kurpie. Antropologiczno-historyczne studium kształtowania się tożsamości mieszkańców Puszczy Zielonej

Autor: Krzysztof Braun

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 298 

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Autor przedstawia mechanizmy kształtowania się tożsamości kulturowej Kurpiów - społeczności zasiedlającej lesisty obszar północno-wschodniego Mazowsza od II poł. XVII wieku. Kluczową kategorią badawczą była pamięć rodzinna i zbiorowa oraz sposoby jej przekazywania. Dzięki niej Kurpie do dzisiaj zachowali rodzinny kapitał kulturowy oparty na przekazywaniu z pokolenia na pokolenia tradycyjnych wartości.

W publikacji zostały wykorzystane (niekiedy po raz pierwszy) źródła archiwalne i pamiętnikarskie (począwszy od XVIII wieku), opracowania obrazujące „widzenie Kurpiów” z zewnątrz w dyskursie elitarnym (od 1 ćw. XIX wieku po okres międzywojenny), dokumentacje i wyniki badań (po II wojnie światowej) oraz obserwacje własne autora i materiały z rozmów z wieloma lokalnymi autorytetami i ekspertami.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Podziękowania /7

Wstęp /9

Wprowadzenie. Jak wrastałem w Kurpiowszczyznę /19

Rozdział I. Odnaleźć właściwy klucz /29

Pamięć /31

Dyskurs /37

Kapitał /39

Kompetencje kulturowe /43

Domena symboliczna /43

Tożsamość /44

Rozdział II. „Przedkurpiowskie” losy północnego Mazowsza /50

Rozdział III. Trzysta lat w Puszczy. Społeczno-gospodarcza historia regionu kurpiowskiego /70

Rozdział IV. Kurpie - ludzie i ziemia w dyskursie elitarnym XVIII–XIX w. /97

Rozdział V. Kurp - Polak - Obywatel  /126

Rozdział VI. Upodmiotowienie rodzimej kultury po II wojnie światowej /152

Rozdział VII. Przyjechał Kurpś do Warsiawy, czyli o Kurpiach i kulturze kurpiowskiej współcześnie /192

Zakończenie /230

Bibliografia /238

Aneks /268

1. Publikacje Stacji Naukowej Mazowieckiego Ośrodka Badań Naukowych w Ostrołęce /268

2. Grupy laboratoryjne IEiAK UW prowadzące badania na Kurpiach /269

3. Wybrane osoby: lokalni eksperci i autorytety /272

4. Hipolit Gawarecki, Wiadomość o Puszczy Myszynieckiey, y jey mieszkańcach /276

5. Obraz statystyczny powiatu przasnyskiego sporządzony w roku 1815 przez Podprefekta tegoż powiatu F.S. Zielińskiego w Przasnyszu /276

6. Aktywność kulturalna w kurpiowskich gminach (opr. K. Braun) /281

Wykaz skrótów /295

Spis ilustracji /297