Kobieta w czasach katedr

Autorka: Regine Pernoud

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 412

Okładka: miękka

Format: 14,5 cm x 20,5 cm

Régine Pernoud (1909–1998), francuska mediewistka, spędziła życie wśród historycznych dokumentów i eksponatów, była bowiem archiwistką i muzealniczką. Po II wojnie światowej napisała wiele odkrywczych prac, które zmieniły postrzeganie średniowiecza przez jej czytelników. Pernoud wpisała się w nurt „rehabilitacji” średniowiecza, zainicjowany przez badaczy historii codzienności. Temat niniejszej książki, pozycję kobiety w feudalnej Europie X–XIII wieku, podjęła po intensywnych badaniach nad dziejami mieszczaństwa i doszła do zaskakujących wniosków. Wbrew rozpowszechnionemu mniemaniu historia wyzwolenia kobiet nie przebiegała liniowo, lecz na zasadzie sinusoidy. Dla prawodawstwa rzymskiego kobieta nie istniała jako podmiot prawny. Dopiero chrześcijaństwo zrównało status kobiety ze statusem mężczyzny: oboje są równi przed Bogiem (niezależnie od całej późniejszej ambiwalencji stosunku Kościoła do kobiet). Od V wieku zaznacza się wzrost pozycji kobiet, zwłaszcza na polu edukacji i medycyny, a nawet polityki, stłumiony po pewnym czasie przez (męskie) uniwersytety; z biegiem stuleci mieszczańskich kobieta traci pozycję – z apogeum tego procesu w XIX wieku, by ją odzyskać (następny grzbiet sinusoidy) dopiero w XX wieku. Tę opowieść Pernoud przekazuje w fascynującej literacko formie pełnej anegdot i przykładowych biografii, lecz fundament książki stanowią gruntowne badania historyczne, odkrywcze w sięganiu do najbardziej nieoczywistych źródeł.

(opis wydawcy)

Spis treści: 

Wstęp

Część I. Zanim zbudowano katedry

Klotylda /13

Nowy typ kobiety: zakonnica /41

Kobiety i wychowanie /71

• Dhuoda /72
• Czytelniczki i kopistki /87

Część II. Epoka feudalna

"Klimat kulturowy" /105

Pani domu /121

Kobiecość /135

"Miłość, ten wynalazek XII wieku..." 151

Fontevraud /177

• Reguła Fontevraud /177
• Bertrada /185
• Ermengarda /195
• Dwie Matyldy /204
• Akta królowej Eleonory /216

Kobiety i życie społeczne: małżeństwo /233

Kobiety i działalność gospodarcza: na wsi i w mieście /267

Kobiety i władza polityczna /301

• Suzeren Adela /303
• Królowa Anna /315
• Agnieszka i Matylda lub papież i cesarz /330
• Ukochana królowa /345

Część III. Minęły czasy katedr

Od sądu miłości do uniwersytetu /365

Katarzyna i Joanna, zwyczajne dziewczęta /385

Zakończenie: kobiety dawniej a dziś /403

Tabele genealogiczne /407