Józef Piłsudski i jego żołnierze 1916 - 1918. Od Kostiuchnówki do Lwowa

Autor: Tomasz Stańczyk

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 256

Okładka: miękka

Format: 16,0 cm x 23,5 cm  

Publikacja opowiada o bojach legionistów - nie tylko I Brygady - i o Piłsudskim jako polityku, dążącym do powstania polskiego rządu, który objąłby zwierzchnictwo nad Legionami. Hasło obozu niepodległościowego, któremu przewodził, brzmiało - Rząd i Wojsko. 

Kryzys przysięgowy w lipcu 1917 roku i koniec istnienia Legionów spowodował, że legioniści rozproszyli się, jedni trafili do obozów internowana, drudzy stali się żołnierzami Polskiego Korpusu Posiłkowego, trzeci wreszcie służyli w Polskiej Sile Zbrojnej. Była też czwarta kategoria: członkowie a właściwe należałoby powiedzieć: żołnierze Polskiej Organizacji Wojskowej, wywodzący się z Legionów. 

Szlak bojowy Legionów Polskich skończył się jesienią 1916 roku na Wołyniu, ale szlak bojowy części ich żołnierzy trwał nadal, walczyli w lutym 1918 r. z Austriakami pod Rarańczą i maju z Niemcami pod Kaniowem. Usiłowali nakłonić żołnierzy trzech Korpusów Polskich w Rosji do wystąpienia przeciwko armiom państw centralnych, brali udział w obronie Lwowa przed Ukraińcami w listopadzie 1918 roku. W tamtym miesiącu zaczęło powstawać Wojsko Polskie, a odtworzone pułki legionowe stały się gwardią Naczelnego Wodza - Józefa Piłsudskiego, wykonującą najcięższe zadania bojowe w wojnie z Rosją bolszewicką. 

W pierwszej połowie 1916 roku żołnierze Legionów cieszyli się względnym spokojem, gdyż linia frontu na Wołyniu zastygła. Książka pokazuje zatem także życie codzienne legionistów, ich zajęcia, prywatne pasje i zabawy. Dużo miejsca poświęcono opisowi dramatycznej i krwawej bitwy pod Kostiuchnówką w lipcu 1916 roku. Liczne cytaty z dzienników i wspomnień, nie tylko żołnierskich, pozwalają lepiej wczuć się w myśli i przeżycia zarówno oficerów, jak i szeregowych legionistów. A klimat wojennych czasów pokazują starannie dobrane liczne ilustracje.  

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp /9

Po Kostiuchnówce /11

Osiedla legionowe na Wołyniu /12

Codzienność legionistów /16

Stary i nowy Komendant Legionów /25

Wypady na wroga /27

Wielkanoc na froncie /29

Matche footballowe /31

Rada Pułkowników /35

Komendant we Lwowie /37

Politykowanie w Wiedniu /39

Krakowska wystawa sztuki legionowej /39

Piłsudski w Krakowie /42

Manifestacja narodowa 3 maja 1916 roku w Warszawie /44

Medal dla arcyksiężnej /49

Pozycje pod Kostiuchnówką /51

Bandurski u czwartaków /52

Wypady Dęba i Wyrwy /54

Spór o odznaki /55

Bitwa po Kostiuchnówką /56

Włodzimierz Konieczny i statuetka legionisty /69

Komendant składa dymisję /71

Rudka Miryńska. Ostatni bój Legionów /72

Odznaka "Za wierną służbę" /74

Śmierć polskiego Tatara /76

Komendant poza Legionami /78

Kryzys dymisyjny /82

Tragedia majora Fleszara /86

Podania na biurku /88

Malczewski i Laszczka. Dwa wizerunki Komendanta /90

Niemiecka Mitteleuropa /91

Akt 5 listopada /93

Atak na Władysława Sikorskiego /99

Piłsudski w Lublinie /101

Król Polski z Żywca /102

Wejście Legionów do Warszawy /104

Piłsudski w Warszawie /107

Rozmowa Komendanta z Beselerem /110

Brutalna szczerość Niemca /111

Memoriał Piłsudskiego /112

Tymczasowa Rada Stanu /113

Wobec Rosji /115

Piłsudski o Władysławie Studnickim i o sobie /116

Pani brygadierowa Maria Piłsudska /118

Peowiacy i niemiecki generał na czele polskiego wojska /123

Ferment w Legionach /127

Zamach majowy /130

Marsz na Warszawę /131

Kryzys przysięgowy /133

Ostatni memoriał dla Beselera /140

Aresztowanie Piłsudskiego /141

Obóz w Beniaminowie /143

Za drutami Szczypiorna /150

Polski Korpus Posiłkowy w Przemyślu /157

Legioniści na froncie we Włoszech /158

Piłsudski w Magdeburgu /161

Rarańcza. Przejście II Brygady przez front /165

Proces w Marmaros Sziget /171

W przewidywaniu końca wojny /174

II Brygada dołącza do II Korpusu /175

W pałacu w Antoninach /178

Barthel de Weydenthal w III Korpusie /180

Kaniowski epilog /183

Dramatyczna noc w Bobrujsku /188

Cała nadzieja w... bolszewikach /196

Józef Mączka, poeta Legionów /198

Moskiewskie perypetie Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego /200

Polska Siła Zbrojna /203

Zamach i "eks" /205

Początki Wojska Polskiego /206

Z Magdeburga do Warszawy /208

Rozbrajanie Niemców /211

Legioniści i peowiacy  obronie Lwowa /212

Lwów. Pierwsza bitwa Wojska Polskiego /216

Bój o Persenkówkę /220

Przypisy /223

Bibliografia /240

Indeks nazwisk i pseudonimów /246

Indeks nazw geograficznych /253