Joker. W drodze do emancypacji

Autorka: Bogumiła Motyl

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 210

Okładka: miękka

Format: 16,0 cm x 23,0 cm

Czy fikcyjna postać może stać się jednym z najtrafniejszych komentarzy do współczesnej rzeczywistości? Czy komiksowy antagonista może powiedzieć o społeczeństwie więcej niż niejedna rozprawa socjologiczna? Książka Bogumiły Motyl „Joker. W drodze do emancypacji” przekonuje, że fenomen jednego z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów kultury popularnej daleko wykracza poza historię komiksu czy kina superbohaterskiego. Postać Jokera staje się tutaj punktem wyjścia do opowieści o przemianach społecznych, politycznych i kulturowych, jakie kształtowały Zachód od drugiej połowy XX wieku po współczesność.

Bogumiła Motyl proponuje oryginalne, interdyscyplinarne ujęcie postaci, która przez ponad osiemdziesiąt lat nieustannie zmieniała swoje znaczenie. Od groteskowego przestępcy i błazna, przez uosobienie anarchii oraz chaosu, aż po tragiczną figurę wykluczenia społecznego i kryzysu współczesnego człowieka – każda odsłona Jokera odzwierciedla dominujące lęki, napięcia i wyobrażenia swojej epoki. Autorka pokazuje, że kolejne komiksy i filmy nie tylko opowiadają historię Jokera, ale przede wszystkim dokumentują zmieniające się sposoby myślenia o przemocy, moralności, sprawiedliwości, chorobie psychicznej, nierównościach społecznych i granicach odpowiedzialności jednostki.

Publikacja łączy perspektywy kulturoznawstwa, filmoznawstwa, medioznawstwa oraz antropologii kultury, tworząc spójną analizę procesu, który autorka określa mianem emancypacji Jokera – wyjścia z roli drugoplanowego przeciwnika Batmana i przekształcenia go w autonomiczny symbol współczesnej kultury. Szczególną wartością książki jest umiejętne połączenie analizy tekstów kultury z szerokim kontekstem historycznym i społecznym oraz bogatą literaturą przedmiotu obejmującą zarówno klasyczne opracowania humanistyczne, jak i najnowsze badania nad kulturą popularną.

„Joker. W drodze do emancypacji” zainteresuje badaczy kultury popularnej, filmoznawców, medioznawców, kulturoznawców i socjologów, ale również wszystkich czytelników poszukujących pogłębionej interpretacji jednego z najważniejszych symboli współczesnej wyobraźni. To książka pokazująca, że analiza popkultury może prowadzić do ważnych pytań o kondycję współczesnego społeczeństwa, mechanizmy wykluczenia, naturę przemocy oraz granice wolności i odpowiedzialności.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp /7

Rozdział 1. Początki postaci /15
1.1. Karnawałowe szaleństwo /16
1.2. Cyrkowa rzeczywistość /24
1.3. Człowiek, który się śmieje (1928) /27

Rozdział 2. Joker w komiksie /31
2.1. Złota Era /31
2.1.1. Batman #1 (1940) /33
2.1.2. Detective Comics #168 (1951) /37
2.2. Srebrna Era /41
2.2.1. The Brave and the Bold #111 (1955) /43
2.2.2. Detective Comics #332 (1964) /46
2.3. Brązowa Era /49
2.3.1. Batman #251 (1973)/50
2.3.2. Powrót Mrocznego Rycerza (1986) /53
2.4. Mroczna Era /57
2.4.1. Batman: Zabójczy Żart (1988) /58
2.4.2. Batman: Śmierć w rodzinie (1988) /63
2.4.3. Batman: Azyl Arkham (1989)  /68
2.4.4. Batman: Co się stało z Zamaskowanym Krzyżowcem? (2009) /73
2.4.5. Batman: Śmierć rodziny (2012) /77
2.4.6. Batman: Biały Rycerz (2019) /84

JOKER. W DRODZE DO EMANCYPACJI
Rozdział 3.  Have you ever danced with the devil in the pale moonlight? /91
3.1. Joker a miasto grozy /92
3.2. Joker a narodziny w kadzi /99
3.3. Joker a kwestia rasowa /106
3.4. Działalność Jokera a rzeczywistość /111
3.5. Joker a sztuka i piękno /117
3.6. Joker a szaleństwo nierozumu /124
3.7. Joker a Batman /130

Rozdział 4. Why so serious? /139
4.1. Joker a miasto nowoczesne /140
4.2. Joker a tożsamość /149
4.3. Joker a wojna /163
4.4. Joker a terroryzm /177
4.5. Joker a chaos /190
4.6. Joker a szaleństwo nihilizmu /200
4.7. Joker a Batman /207

Rozdział 5. All I have are negative thoughts  /217
5.1. Joker a miasto upadłe /222
5.2. Joker a potrzeba tożsamości /227
5.3. Joker a szaleństwo /238
5.4. Narodziny Jokera a rzeczywistość /245
5.5. Joker a rewolucja /263
5.6. Joker a szpital /275

Rozdział 6. There is no Joker /283

Zakończenie /293

Bibliografia 301