Historia ciała Tom 1 - 3 - komplet

Praca zbiorowa

Rok wydania: 2020

Liczba stron: 540, 563, 632

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Seria: Historiae

 

Historia ciała, monumentalne dzieło francuskich historyków, pokazuje, w jaki sposób ciało staje się przedmiotem historii. Autorzy nie pomijają żadnej sfery: mówią o religii, medycynie, seksualności, sztuce i innych dziedzinach życia. Ewolucję wyobrażeń ciała w kolejnych stuleciach ukazują w perspektywie „konkretnego” człowieka danej epoki. W rozważaniach tych daje się już przeczuć ciało naszych czasów. Uwadze autorów nie umyka żaden krzyk, szmer, milczenie ani gest, który może powiedzieć coś o kondycji człowieka. Ciało ukazane zostaje we wszelkich możliwych stanach: w cierpieniu, pragnieniu, marzeniu, w relacji do innych ciał. Także, jak chciał Foucault, w relacji do samego siebie.

(opis wydawcy)

Spis treści tomu I

Przedmowa do Historii ciała /5

Wprowadzenie /11

Część 1. Ciało, Kościół i sacrum - Jacques Gélis /15

I. Ciało Zbawiciela /19

1. Ślady pobytu /20
2. Narzędzia Męki Pańskiej /22
3. Pięć ran /23
4. Mąż Boleści /26
5. Cierpienia ukryte /27
6. Od serca skaleczonego do serca zranionego miłością /28
7. Tłocznia mistyczna /31
8. Chrystus lekarz /33
9. "To jest ciało moje" /34
10. Dzieci-Chrystusowie /36
11. Dziecko Męki Pańskiej /38
12. Niewiniątka /40

II. Włączyć się w ciało Chrystusa /41

1. Zadawać ciału katusze, na jakie zasługuje /42
2. Asceza pokarmowa /43
3. Niejasność znaków /45
4. Udręczenia, umartwienia /46
5. Wpisane w ciało /49
6. „Serce spalane miłością do Boga” /54
7. Męczeństwo miłości i przebicie serca /55
8. Choroba jako znak wybrania /57
9. „Róbcie choremu, co tylko chcecie…” /61
10.  Długotrwałość nowożytnego męczeństwa /62
11. Skruszona grzesznica /64
12. Herb świętych /65
13. Ciała oczekujące zmartwychwstania /66
14. „Wielkie piękno błogosławionych ciał” /68

III. Relikwie i ciała cudownie zachowane /69

1. Relikwia, ciało-protoplasta /70
2. Niezliczone relikwie /71
3. Relikwia trzymana na dystans /73
4. Relikwia w centrum sporów /77
5. Ciało pokawałkowane /81
6. Relikwie, które mówią /83
7. Ciała cudowne, ciała cudownie zachowane /85
8. Cuda ewangeliczne /88
9. Cuda karzące /89

IV. Przemiany obrazu ciała /90

1. Ciało protestanckie? /91
2. Konwulsjoniści /92
3. Ewolucja przedstawień /94

Część 2. Ciało pospólstwa, pospolite zwyczaje ciała - Nicole Pellegrin /97

I. Wypowiedzieć ciało - maluczcy i inni /99
II. „Ciało” – o słowach i o zmarłych /102
III. Posty ciała /108
IV. Ciężkie nogi i lekkie stopy /115
V. Ciężar i nawyki ciała /122
VI. Pielęgnacja i wydzieliny ciała /129
VII. Schronienie ciała - wnętrze i zewnętrze /134
VIII. Ciało - teatr pozorów? /142

Część 3. Ciało i seksualność w Europie w czasach Ancien Regime`u - Sara F. Matthews-Grieco /149

I. Okres dojrzewania i młodość - inicjacje seksualne i rytuały obcowania /154

1. Uspołecznić młodzież – konfraternie i kocia muzyka /154
2. Rytuały uwodzenia i praktyki przedślubne /157
3. Formy inicjacji i zdobywania doświadczenia seksualnego /161

II. Wiek dorosły – małżeństwo i wokół małżeństwa /165

1. Zachowania małżeńskie – między prokreacją a rozkoszą /166
2. Ludowy promiskuityzm i arystokratyczna rozwiązłość /174
3. Prostytucja /181

III. Ciało i „inne” typy seksualności. Między tolerancją a represją /189

1. Onanizm /190
2. Zoofilia /193
3. Sodomia /196
4. Trybady i „pocieraczki” /201

Część4. Ćwiczyć, grać - Georges Vigarello /209

I. Szlachectwo i ćwiczenia fizyczne (XVI–XVII wiek) /211

1. Frontalna siła i sztuka wojownika /212
2. Wizja ruchów ciała, wizja wszechświata /221
3. Uczyć szykowności? /226
4. Parady mieszczańskie i „walki zręcznościowe” /233

II. Igrzyska, popędliwość, kontrola /238

1. Praktyki ekscytujące, praktyki rozproszone /238
2. Praktyki kontrolowane, praktyki odrębne /243
3. Praktyki zdrowotne, praktyki ograniczone /253

III. Od przywracania sił do ich kwantyfikacji /259

1. Odkryć ponownie siłę? /259
2. Gry, kalkulacja, skuteczność /266

Część 5. Zwierciadło duszy - Jean-Jacques Courtine /275

I. Tradycja fizjonomiki /277
II. Ciało i jego znaki /279

Część 6. Sekcje zwłok i anatomia - Rafael Mandressi /283

I. Wynalezienie sekcji zwłok /287
II. Zobaczyć i dotknąć /290
III. Czytać i rozkrawać /294
IV. Struktura, podział i mechanika /297
V. Jedność i fragment /301

Część 7. Ciało, zdrowie i choroby - Roy Porter i Georges Vigarello /305

I. Medycyna tradycyjna i wyobrażenie ciała /307

1. Humory /308
2. Równowaga /309
3. Płyny rozrzedzone /310

II. Medycyna ludowa, ciało i „powiązania” /311

1. "Korespondencje" /311
2. Harmonia i zapobieganie /312
3. Amulety i powiązania /312

III. Badania anatomiczne i „obserwacje” /313

1. Czytać Galena czy „obserwować”? /314
2. Robić sekcje zwłok /314
3. Odkrywać /315
4. Przeciwko „rozpowszechnionym błędnym mniemaniom” /316

IV. Ruchy wewnętrzne /317

1. „Fala” krwi /317
2. Krążenie /318
3. Horyzont maszyn /320
4. Pierwsi chemicy i fizycy /321

V. Między naukami podstawowymi a teoriami życia /323

1. Niemożliwa struktura /323
2. Mierzyć /324
3. „Anima” /324
4. „Pobudliwość” /326
5. „Żywotność” /327
6. Elektryczność /329
7. Rozmnażanie /329

VI. Kultura oświecenia i znaczenie włókna /330

1. „Napięcie” włókien /331
2. Kultura i hartowanie /332

VII. Od obserwacji ciała do narodzin medycyny klinicznej /333

1. Zobiektywizować chorobę /333
2. Prestiż analizy jakościowej /334
3. „Prawdziwa” przyczyna chorób? /335
4. Miazmaty i „ciało” zbiorowe /336
5. Imaginarium anatomii patologicznej /337

Część 8. Ciało nieludzkie - Jean-Jacques Courtine /341

I. Odczarowywanie dziwaczności /343
II. Monstra w literaturze popularnej /347
III. Obrazy i fikcje /348
IV. Monstrum i monstrualność /350
V. Wytwarzanie monstrualnego /351

Część 9. Ciało króla - Georges Vigarello /355

I. Ciało naturalne i ciało mistyczne /358

1. „Dwa ciała króla” /359
2. Sposoby przedstawiania obu ciał /361
3. Anglia i Francja /363

II. Absolutyzm inscenizowany /365

1. Ciała oddzielne czy połączone? /366
2. Ciało, etykieta, dwór /367
3. Ciało wojenne i władza cywilna /369

III. Siła między biologią a prawem /370

1. Przedłużyć życie króla /371
2. Złamać zbrodniarza /373
3. Kryzys wyobrażeń /374

Część 10. Ciało, wdzięk, wzniosłość - Daniel Arasse /379

I. Gloria ciała /384

1. Proporcje ciała /389
2. Oddziaływanie ciał /393

II. Formy kontroli nad ciałem /401

1. Anatomie /402
2. Dobre obyczaje i retoryka ciała /411

III. Opór ciała /426

1. Upodobanie do anomalii /427
2. Ambiwalencja figur woskowych /431

Przypisy /441

Indeks osób /521

Autorzy /531

Nota copyrightowa /533

Spis treści tomu II:

Wprowadzenie (Alain Corbin) /5

Różne spojrzenia na ciało

Część 1. Spojrzenie lekarzy - Olivier Faure /12

I. Ciało badane, ciało rozczłonkowywane, ciało negowane? /17

1. Narodziny nowoczesnej medycyny /18
2. Badanie ciała /20
3. Ból oszukany? /24
4. Ciało w relacji terapeutycznej /28

II. Powrót ciała-maszyny i jego ograniczenia /31

1. Ciało: „środowisko wewnętrzne” /32
2. Od morale do psychiki /37
3. Ciało w „środowisku zewnętrznym” /41

Podsumowanie /44

Część 2. Wpływ religii - Alain Corbin /47

I. Chrześcijaństwo, religia Wcielenia /49
II. Dziewictwo i wstrzemięźliwość /57
III. Powinności małżeńskie /63
IV. Postawa ascetyczna /65
V. Postawy skupienia i adoracji /72
VI. Współczucie i oczekiwanie na cud /74

Część 3. Spojrzenie artystów - Henri Zerner /79

I. Ramy teoretyczne /83
II. Akt /85
III. Model /91
IV. Wyobrażanie rzeczywistości /93
V. Realizm optyczny i fotografia /98
VI. „Znowu te Wenus, zawsze te Wenus...” /100
VII. Ciało symbolistyczne /103
VIII. Rodin /105

Część 4. Społeczne obrazy ciała - Ségolène Le Men /109

I. Mayeux i garb /113
II. Pan Prudhomme /118
III. Robert Macaire /124

Rozkosz i ból – w sercu kultury somatycznej

Część 5. Spotykanie się ciał - Alain Corbin /137

I. Logika pożądania i logika odpychania /139

1. Ciało a historia naturalna mężczyzny i kobiety /141
2. Figury zaburzenia: masturbacja i marnowanie nasienia /150
3. Erotyzm i „lubieżność” /155
4. Portret człowieka „przeciwnego naturze” /167

II. Trudna historia praktyk erotycznych /169

III. Rewolucja w ostatnich dekadach /174

1. Pojawienie się nauki o seksie /174
2. Kolonialne imaginarium erotyczne /177
3. Postacie homoseksualisty i lesbijki /182
4. Zagrożenia i szkody wynikające z widzialności ciała /189
5. Nowy rodzaj tragizmu /192

Część 6. Bóle, cierpienia i niedole ciała - Alain Corbin /197

I. Ciało zmasakrowane /199
II. Ciało wydane na męki /209
III. Miejsce trupa /219
IV. Ciało gwałcone /223
V. Zniszczone, umordowane ciało pracownika w wieku industrializacji /230

1. Zniszczenie ciała robotnika /230
2. Wypadki przy pracy /236

VI. Ból i cierpienie /239

Ciało poprawiane, wypracowywane, ćwiczone

Część 7. Nowa percepcja ciała ułomnego - Henri-Jacques Stiker /255

I. Ciało niezdatne staje się wyuczalne /258

II. Ciało ułomne jako monstrualne /262

1. Wyobrażenie uczone /263
2. Wyobrażenie potoczne /266

III. Ciało i zwyrodnienie /268

IV. Opieka nad ciałem, które uległo wypadkowi /271

Część 8. Higiena ciała i wypracowywanie wyglądu - Georges Vigarello /275

I. Rzadkość kąpieli /277
II. Ablucje częściowe /279
III. Wyostrzanie się wrażliwości /281
IV. Szlaki wody /283
V. Woda „dla ludu” /285
VI. Czystość „niewidzialna” /287

Część 9. Ciało wypracowywane. Gimnastycy i sportowcy w XIX wieku - Georges Vigarello i Richard Holt /289

I. Odnowione tradycje? - Georges Vigarello /291

1. Przejawy oporu /292
2. „Wulgarne rozrywki” /294
3. Miasto i woda /296
4. Wyglądy mieszczańskie /298

II. Wynalezienie pewnej mechaniki - Georges Vigarello /299

1. Ciało produktywne, ruchy wyrażane w liczbach /300
2. Mechanika ruchów /302
3. Wymyślanie pedagogiki /304
4. Powolne upowszechnianie /305

III. Pierwsze sporty - Richard Holt /307

1. Sporty old English a ciało /309
2. Ciało amatora /313
3. Przykład angielski: Europa a ideał amatora /321
4. O używaniu męskiego ciała – wielość sportów /324
5. Sport w wydaniu kobiecym /330

IV. Gimnastyk i naród zbrojny - Georges Vigarello /335

1. Towarzystwa gimnastyczne /336
2. Gimnastyka jako dyscyplina szkolna /338
3. Gimnastyk jako nowy człowiek /339
4. Elity a postawa fizyczna /340

V. Gimnastyk czy sportowiec? - Georges Vigarello /342

1. Dyscyplina czy gry? /342
2. Ciało energetyczne / 343
3. Sport i szczyt zdrowia /345

Przypisy /347

Indeks osób /397

Autorzy /407

Nota copyrightowa /409

Spis treści tomu III:

Wprowadzenie - J-J. Courtine  /5

ORGANIZM I DZIEDZINY WIEDZY

Część 1. Ciało wobec medycyny (A.M. Moulin)  /11

I. Ciało w XX wieku - ani chore, ani zdrowe /13

II. Buchalteria ciał  /17

III. Powrót chorób zakaźnych?  /22

IV. AIDS  /26

V. Odkrycie chorób przewlekłych  /26

VI. Ciało i maszyna  /28

VII. Ciało ludzkie jako obiekt eksperymentów albo społeczeństwo-laboratorium  /31

VIII. Ciało samotne. Człowiek i ból  /35

IX. Indywidualność ciała uznana przez naukę  /39

X. Przestrzeń społeczna ciał  /41

XI. Widzieć poprzez ciało. Historia obrazów  /48

XII. Ciało w chińskim teatrze cieni  /49

XIII. Ciało radioaktywne  /52

XIV. Ciało w radarze /55

XV. Społeczne ciało w obrazie  /57

XVI. Ciało w sieci  /59

Podsumowanie. Na progu XX wieku: "Poznaj samego siebie"  /60

Część 2. Odkrywanie i inscenizowanie ciała genetycznego (F. Keck, P. Rabinow)  /63

I. Od genetyki do mapy genomu ludzkiego  /67

II. Choroby genetyczne i stowarzyszenia osób chorych  /69

III. Genetyka populacji i zapobieganie zagrożeniom  /74

IV. Prawnicze i etyczne dyskusje na temat własności genomu  /78

POŻĄDANIE I NORMY

Część 3. Ciało płciowe (A.-M. Sohn)  /80

I. Pokazywanie ciał  /82

1. Erozja prywatnego wstydu /85

2. Odrzucone reguły przyzwoitości publicznej  /88

3. Pornografia i przekształcenie ciała w towar  /89

II. Dyskurs a zabiegi na ciele płciowym  /92

1. Rozkwit dyskursów naukowych: protoseksuologia i "wiedza o seksualności"  /92

2. Współczesna seksuologia i oddziaływanie na ciało  /94

3. Medycyna a zarządzanie ciałem płciowym  /97

III. Uwolnić ciała i seksualność  /101

1. Uwolnić słowa i gesty  /101

2. Oddzielić seksualność od prokreacji  /103

3. Ku seksualności dla wszystkich i prawu do rozkoszy /106

4. Od seksualności dla wszystkich do wszystkich seksualność?  /110

5. Prawo do rozkoszy, przyzwolenie i niezgoda na przemoc  /114

Podsumowanie. Wyzwolenie obyczajów i wyzwolenie kobiet  /116

Część 4. Ciała zwyczajne (P. Ory)  /119

I. Modelowanie czy modelizacja?  /123

1. Wieczne odnawianie się kosmetyki  /123

2. Narodziny i tryumf nowoczesnej dietetyki  /125

3. Plastyka chirurgiczna /128

II. Nowe zasady gry ciał  /129

1. Prezentacja, reprezentacja - siebie i innych  /129

2. Nowy higienizm /131

3. Nowe sposoby upiększania  /134

III. Próba ciał  /138

1. Wysiłek fizyczny /138

2. Ciało w pracy  /142

3. Akty przemocy cielesnej  /145

Podsumowanie. Ku czemu zmierzamy?  /147

Część 5. Trenować (G. Vigarello)  /151

I. Programy dla ciał "atletycznych"  /153

1. Mnogość praktyk  /154

2. "Trening"  /157

3. Fascynacja techniką  /158

4. Obfitość pomiarów  /160

5. Przemiany "treningu" osobistego  /162

II. Rozrywki, sporty, wola  /163

1. Ciało "na wolnym powietrzu"  /164

2. Pielęgnowanie aparycji  /165

3. Ciało "od wewnątrz"  /166

4. Od zagospodarowania przestrzeni do stworzenia patentów  /168

5. Wynaturzenia woli  /171

III. Między "napięciem mięśniowym" a  ciałem "intymnym"  /173

1. Droga sportowa  /173

2. Pluralizm czy konwergencja kulturowa?  /176

3. Rozkwit zmysłowości  /178

4. Wiara w ciało "głębokie"  /180

5. Doświadczenia krańcowe  /182

ODCHYLENIA OD NORMY I ZAGROŻENIA

Część 6. Ciało anormalne. Historia i antropologia kulturowa ułomności (J.J. Courtine)  /187

I. Pokazywanie anormalności /189

1. Prolog. Gabinety osobliwości (entre-sorts) i żywe fenomeny  /189

2. Egzotyczne rozrywki, niezdrowe uciechy  /191

3. Władza normalizacji  /192

4. Kupczenie monstrualnością  /195

5. Barnum i Muzeum Amerykańskie  /196

II. Zmierzch monstrów /198

1. Rozbiegane spojrzenie  /198

2. Inscenizacje teatrologiczne  /201

3. Burleskowe kastracje  /202

4. Masowe podglądactwo  /204

5. Pornografia upośledzenia  /206

III. Przerażająco ludzcy  /210

1. Nauka o monstrach  /210

2. Wzrost współczucia /213

3. Policyjna kontrola spojrzenia  /217

4. Odkrywanie niepełnosprawności  /220

5. Karły z Auschwitz /222

IV. Rodzaje monstrualności, niepełnosprawności, odmienności  /224

1. Koniec gabinetów osobliwości  /225

2. Ostatnie z monstrów  /228

3. Monstrualny ekran  /232

4. Archipelag odmienności  /235

5. Epilog. Welcome to Gibsonton, Florida  /239

Część 7. Identyfikowanie. Ślady, oznaki, podejrzenia (JJ. Courtine, G. Vigarello)  /243

I. Co "mówią" czaszki  /245

II. Człowiek zdegenerowany /247

III. Wymóg identyfikacji  /249

IV. Identyfikacja antropometryczna  /251

V. Odciski palców  /252

VI. Ciało i jego ślady  /255

VII. "Żal Galtona" a ślady genetyczne /256

CIERPIENIA  I AKTY PRZEMOCY

Część 8. Masakry. Ciało i wojna (S. Audoin-Rouzeau) /260

I. Nowoczesna walka - nowe doświadczenia cielesne  /265

1. Dziedzictwo ciała wyprostowanego  /265

2. Przeobrażenia technik ciała  /269

II. Cierpienia cielesne   /272

1. Ciała wyczerpane  /272

2. Ciała poranione  /275

3. Od ciała do psychiki  /278

4. Ciało upokorzone, mit wojownika   /281

III. Ciała wrogów, ciała cywilów, ciała poległych  /284

1. Rozszerzenie pojęcia wroga  /284

2. Okrucieństwa  /285

3. Dehumanizacja, animalizacja  /289

4. Trupy  /291

Część 9. Eksterminacje. Ciało i obrazy (A. Becker)  /299

I. Dzika eksterminacja  /302

II. Słyszeć, widzieć, czuć obóz  /303

III. Wyniszczanie ciała: praca i głód  /306

IV. Zezwierzęcić, urzeczowić, aby wymazać tożsamość  /308

V. Ciało, aby świadczyć, aby stawiać opór  /310

VI. Między przetrwaniem a śmiercią  /312

VII. Co zrobić z trupami?  /313

VIII. Eksterminacja przemysłowa: produkowanie i unicestwianie ciał /312

SPOJRZENIE I WIDOWISKA

Część 10. Stadiony. Widowisko sportowe - od trybun do ekranów (G. Vigarello)  /319

I. Sportowe tłumy  /322

1. Oczekiwanie moralne  /322

2. Stadiony i tłumy  /323

3. Ekscytować się  /324

4. Utożsamiać się /325

5. Opowiadać  /327

6. Moralność i pieniądze  /328

II. Entuzjazm i mit  /330

1. Doniosłe znaczenie bohatera  /331

2. Wymiary polityczne  /332

3. Festyny sportowe  /333

4. Obrazy i dźwięki  /334

III. Pieniądze i stawki. Fascynacja ekranem  /335

1. Fascynacje i interesy  /335

2. "Show"  /338

3. Przebudowywanie gry  /339

4. Ekran i kod  /340

5. Strefa cienia  /342

Część 11. Ekrany. Ciało w kinie  (A. de Baecque)  /347

I. Monstrum i burleska: ciało-spektakl Belle Epoque /349

II. Glamour albo fabrykowanie ciała kuszącego  /353

III. Od kina klasycznego do kina nowoczesnego - ciało zdziczałe  /358

IV. Ciało autora filmów  /362

V. Kino współczesne jako powrót do ciała pierwotnego  /363

Część 12. Sceny. Ciało tańczące - laboratorium percepcji (A. Suquet)  /369

I. Od wizualności do kinetyczności  /371

II. Narodziny szóstego zmysłu - kinestezja  /373

III. Ruch mimowolny  /375

IV. Kontinuum życia  /377

V. Pamięć materii /380

VI. "Wyobraźnia jest jedynym ograniczeniem w wymyślaniu ruchu" (Merce Cunningham)  /383

VII. Taniec jako "dialog ciężarów"  /385

VIII. Fikcje percepcyjne  /387

Część 13. Wizualizacje. Ciało i sztuki wizualne (Y. Michaud)  /391

I. Waga urządzeń technicznych  /393

1. Przemiana fotograficzna  /393

2. Poznanie, eksploracja, nadzór  /394

II. Ciało zmechanizowane, ciało zniekształcone, ciało urodziwe  /397

1. Pracownicy, atleci, tancerze, maszyny  /397

2. Horror, estetyzacja, fantazmaty  /398

3. Kulturyści, cyborgi, mutanci  /400

4. Piękno, zawsze, eksplodująco stałe  /402

5. Eksponowanie intymności i pospolita pornografia  /403

III. Ciało jako medium, ciało jako dzieło  /405

1. Artysta jako ciało  /405

2. Sztuka jako działanie   /406

3. Ciało jako podmiot i przedmiot sztuki  /408

Konkluzja. Dusza, która stała się ciałem, i życie bez życia  /409

Przypisy  /411

Indeks osób /481

Autorzy  /489

Nota copyrightowa  /492