Dokumenty zbrodni wołyńskiej Tom 3

Opracowanie: Leon Popek, Paweł Sokołowski, Tadeusz Zych

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 720

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Tom 3 Dokumentów zbrodni wołyńskiej stanowi z jednej strony kontynuację dwóch poprzednich tomów, a z drugiej jawi się jako swoiste novum. Za kontynuacją przemawiają następujące fakty: po pierwsze, niniejsza edycja udostępnia badaczom treść kolejnej (na tę chwilę ostatniej) księgi z tzw. Archiwum Szumskiej, przechowywanej w Muzeum – Zamku Tarnowskich w Tarnobrzegu (mimo dotychczasowej praktyki twórców źródeł księga ta nie otrzymała własnej nazwy, jednak można ją umownie określić mianem brązowej). Po drugie, w tomie 3 znajduje się wykaz osób zamordowanych w czasie rzezi wołyńskiej, stanowiący fragment opublikowanego już tomu 1. Jeśli chodzi o novum niniejszego tomu, to jest nim bez wątpienia treść znajdująca się na pozostałych kartach Księgi brązowej. Stanowi ją spis osób ocalałych ze Zbrodni Wołyńskiej, które przybyły do Lwowa szukać ratunku i schronienia przed ukraińskim terrorem. Wykaz tych osób stanowi dominującą część niniejszego wydawnictwa źródłowego. Ocalałych umieszczano w różnych miejscach Lwowa: placówkach oświatowych, dzielnicach mieszkalnych, domach prywatnych, obozie dla ocalałych, ale też - jeśli wymagał tego stan zdrowia - w szpitalach. Ocalałym z rzezi wołyńskiej przyznawano zapomogi rzeczowe i finansowe, o czym świadczą liczne wpisy z tego typu informacjami. Przyznawanie zapomóg uchodźcom przybyłym do Lwowa z Wołynia i województw Małopolski Wschodniej było - biorąc pod uwagę ich stan - koniecznością i po prostu wyrazem ludzkiego odruchu serca. Na osobną uwagę zasługuje bezsprzeczny fakt, że ewidencję Polaków ocalałych z Rzezi Wołyńskiej prowadzono niezwykle starannie i dokładnie, wręcz skrupulatnie: oprócz wspomnianych zapomóg w Księdze brązowej odnotowywano m.in. wyjazdy ocalałych do innych miejscowości na ziemiach polskich, wyjazdy na roboty przymusowe do Niemiec, ewidencjonowano też osoby zmarłe. To wszystko pozwala wyciągnąć wniosek, że w przypadku prezentowanego źródła, stanowiącego przykład działalności Komitetu Ziem Wschodnich we Lwowie (w jego ramach funkcjonowała Urszula Szumska), mamy do czynienia z fenomenem dokumentacyjnym. Ów fenomen powstawał w czasie II wojny światowej i w okolicznościach, na które piętno wywarło ludobójstwo dokonane przez ukraińskich nacjonalistów.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp (Leon Popek, Paweł Sokołowski, Tadeusz Zych) /7

Wykaz skrótów /37

Zabici /38

[Ocalali ze zbrodni wołyńskiej] /86

• [Dane z różnych powiatów], poz. 1–740 /86
• Szkoła im. Księdza Kordeckiego, poz. 741–787 /165
• Szkoła św. Marii Magdaleny, poz. 1–378 /170
• Hołosko Małe, poz. 1–53 /224
• Szpitale, poz. 1–6 /232
• Kleparów, poz. 780/1–401 /234
• Hołosko Małe, poz. 402–750 /288
• Obóz, poz. 751–2899 /333

Bibliografia /648

Indeks osób /654

Indeks nazw miejscowych /709