Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny Przewodnik po średniowieczu zwykłych kobiet

Autorka: Anna Brzezińska

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 528

Okładka: twarda

Format: 16,5 cm x 22,5 cm

Bankierki i niewolnice, ladacznice i urzędniczki, żebraczki i położne, czarownice i mistyczki – pięćdziesiąt kobiet z krwi i kości. Nie tych posągowych i kanonicznych, ale tych, które zwykle pozostają na marginesie wielkiej historii.

 W średniowieczu niewiasty uważano za grzeszne córki Ewy, moralnie i intelektualnie ustępujące mężczyznom. Prawa i zwyczaje poddawały je władzy ojców, mężów i braci – dla ich dobra, oczywiście. Ale losy prawdziwych kobiet udowadniają, że były istotami znacznie bardziej złożonymi i skomplikowanymi, niż się nam czasami wmawia.

Jest tu więc opowieść o heretyckiej mniszce, która ogłosiła się papieżycą i odprawiała msze. O sfrustrowanej matce, która poszła do sądu po alimenty, skoro ojciec nie chciał łożyć na syna. O hardej sołtysowej, która trzęsła podkarpacką wioską, i szacownej urzędniczce, która zarządzała jedną z najstarszych kancelarii na Śląsku. A także o tych kobietach, które gromadziły w klasztorach księgi, wadziły się z duchowieństwem i pisały uczone traktaty. Które broniły rodzinnych zamków, a czasami też Jerozolimy, i gdy zaszła potrzeba, potrafiły ukraść nawet królewską koronę.

Anna Brzezińska nie romantyzuje przeszłości: pokazuje sprawczość tam, gdzie była możliwa – jako opór, spryt, adaptację lub walkę o godność. Kobiety z jej opowieści uczą, czym naprawdę było średniowiecze – a wiele z ich doświadczeń pozostaje zaskakująco aktualnych.

(opis wydawcy)

Spis postaci:

I. Ok. 870 - Uczennica z Essen chce czytać całą noc /10

II. Po 1161 - Mniszka z Watton szuka miłości /21

III. 1187 - Margaret of Beverley w garnku na głowie broni Jerozolimy /30

IV. 1227 - Ela Longespée zostaje szeryfem Wiltshire /40

V. 1260 - Usilia troczy jeńców do osła /49

VI. 1267 - Muriel wybiega z płonącego domu /62

VII. 1273 - Bogusława z Proszowic prosi o uzdrowienie syna /69

VIII. Po 1286 - Agnes li Patiniere walczy z wyzyskiem /78

IX. 1286 - Muta krzyczy w nocy /86

X. 1300 - Maifreda da Pirovano odprawia mszę / 96

XI. 1308 - Francesca de Foligno przeprowadza autopsję /108

XII. 1308 - Jake de France dba o swoją towarzyszkę /119

XIII. 1310 - Marguerite Porete płonie ze swoją książką /129

XIV. 1314–1315 - Alice Wade dokonuje samowoli budowlanej /136

XV. 1322 - Jacoba Felicie de Almania prowadzi nielegalną praktykę medyczną /144

XVI. 1324 - Martine Cabot zarządza psiarnią /150

XVII. 1326 - Alice Carles traci ciążę po pobiciu /157

XVIII. 1327 • Alice de Brightenoch działa w szajce piekarzy /166

XIX. 1331 • Agnes Haukyn domaga się alimentów /177

XX. 1332 - Elżbieta ze Strzegomia rozpacza nad zmarnowaną urodą /183

XXI. 1345 - Agnes będzie szyła sakiewki /196

XXII. 1352 - Celie Rebbe waży oberżnięte monety /202

XXIII. 1353 - Jeanne de Montbaston rysuje drzewko obwieszone męskim owocem /212

XXIV. 1363 - Dorota z Mątów przypala mężowi obiady /219

XXV. 1382 - Annette de Boussen zakopuje w ogrodzie noworodka /230

XXVI. 1387 - Johanna płaci grzywnę za nieopodatkowaną miłość /238

XXVII. 1390 - Margaretha von der Stregon wystawia zaświadczenia/246

XXVIII. 1393 - Margherita Datini sięga po pióro /252

XXIX. 1394 - Eleanor Rykener popełnia obrzydliwy, niewymowny i haniebny grzech /271

XXX. 1396 - Margery Nesfeld ma dość bicia /279

XXXI. 1399 - Christine de Pizan konstatuje z przykrością, że gdyby kobiety pisały książki, fakty byłyby inne /289

XXXII. 1403 - Floreta d’Ays bada położnicę /305

XXXIII. 1411 - Stana obraca w palcach srebrny pierścionek /314

XXXIV. 1416 - Córka nauczyciela studiuje na uniwersytecie /322

XXXV. 1417 - Agnieszka zostaje sołtysową /329

XXXVI. 1430 - Jadwiga nawarzyła piwa /349

XXXVII. 1440 - Helene Kottanerin kradnie koronę Świętego Stefana /347

XXXVIII. 1453 - Nicolosa Sanuti chce nosić swoje klejnoty /358

XXXIX. 1461 - Katelijne Michiels sprzedaje kaszankę, flaki i pieczyste /369

XL. 1462 - Tryngen Ime Hove kontroluje jakość jedwabiu /375

XLI. 1465 - Margalida żąda wolności /382

XLII. 1474 - Lucrècia odmawia karmienia piersią /390

XLIII. Ok. 1475-1476 - Teresa de Cartagena pisze wśród morza ciszy /396

XLIV. 1476 - Elena Soranzo sypia z bankierem /402

XLV. 1477 - Antoinette de Rambures wzywa pomocy /409

XLVI. 1477 - Katherina Hetzeldorfer uwodzi mieszczki /424

XLVII. 1481 - Katerina von Eschenau ratuje publiczną służbę zdrowia /432

XLVIII. 1481 - María Marín zostaje notarialnie konkubiną /439

XLIX. 1482 - Gratiosa dokazuje w sypialni /446

L. 1482 - Marietta drukuje poemat o Morgante/460

Bibliografia/470