Ciekawostki z Jeleniej Góry i okolic

Autor: Stanisław Firszt

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 328

Okładka: miękka 

Format: 16,5 cm x 23,5 cm

Wydanie II poprawione i uzupełnione

Opowiadanie zajmujących historii z przeszłości Śląska, było znakomitą umiejętnością Autora umieszczonych w tym tomie pogadanek o dziejach Jeleniej Góry. Było, gdyż ich Twórca odszedł od nas do lepszego świata równo rok temu. Stanisław Firszt urodził się 3 maja 1955 r. w Legnicy, zmarł 1 lipca 2025 r. w Jeleniej Górze. I między tymi dwoma miastami toczyło się Jego życie i tym dwóm miastom poświęcał w swej twórczości najwięcej uwagi. Jednak to właśnie Jelenia Góra, do której trafił w 1987 r. wygrawszy konkurs na dyrektora ówczesnego Muzeum Okręgowego, stała się jego pasją, czasem nawet w tym rozumieniu biblijnym, czyli drogą cierniową, gdy musiał przezwyciężać liczne problemy techniczne, materialne i organizacyjne, a niejednokrotnie ludzką zawiść i nietolerancję, czy ukrytą, choć zupełnie nieuzasadnioną, wrogość. Sam nie czynił krzywdy nikomu, lecz wręcz przeciwnie, pomagając każdemu, kto zwrócił się do niego o pomoc, lub po prostu jej potrzebował, czy to w sprawach osobistych, czy w pracy zawodowej, czy wreszcie w badaniach naukowych. Zawsze pełen energii i pomysłów, wbrew wszelkim przeciwnościom, dążył do ulepszenia otaczającego Go świata. (…) Cały czas nie ustawał w pracach nad badaniem i poznawaniem przeszłości regionu karkonoskiego, historię którego popularyzował z wielką umiejętnością i zaangażowaniem, poprzez niezliczone prelekcje, pogadanki, audycje w różnych mediach oraz publikacje. Stał się Człowiekiem-Instytucją, określanym często „Kustoszem Regionalnej Tradycji” 

Spis treści: 

Wprowadzenie do wydania drugiego 

Przedmowa /5

O grobach starożytnych mieszkańców Kotliny Jeleniogórskiej /7

O grodzisku w Grabarach /10

Spór o Jelenią Górę /13

Jelenia Góra na tle dolnośląskich miast /17

Jak postrzegano Jelenią Górę /22

Szlakiem miejskich umocnień /25

Baszta Grodzka /30

Wieża Bramy Zamkowej /33

Miasta z jeleniem w herbie /35

Zamek rycerzy rabusiów w Borowym Jarze /39

Zamki na pograniczu /43

Z dziejów jeleniogórskiego ratusza /45

O jednym z najważniejszych dokumentów Jeleniej Góry /51

Pręgierz jeleniogórski /54

Stanislaus Saur i Pankracy Klemm z Jeleniej Góry /57

Wolf - człowiek Batorego /60

Szarańcza pod Jelenią Górą /62

Morowe powietrze w Jeleniej Górze w dawnych wiekach /66

Miecze katowskie i sędziowskie z regionu jeleniogórskiego /70

O kataklizmach w dawnej Jeleniej Górze i okolicy /75

Polacy pod Jelenią Górą podczas wojny trzydziestoletniej /77

Krymialne sprawy w dawnej Jeleniej Górze i okolicy /82

Jelenia Góra miała swojego kata /86

Burzliwe dzieje małej jeleniogórskiej świątyni /91

Jezuici w Jeleniej Górze /94

Pożary w Jeleniej Górze do końca XVI wieku /97

Pożary w Jeleniej Górze w XVII wieku /101

Pożary w Jeleniej Górze w XVIII wieku /104

Początek "złotego wieku" miasta /107

Jelenia Góra w czasach końca "złotego wieku" miasta/111

Mieszkańcy Jeleniej Góry w czasach "złotego wieku" /114

Przedmieścia Jeleniej Góry w czasach "złotego wieku" miasta /120

Mieszkańcy Przedmieścia Bramy Zamkowej i inni obywatele miasta w czasach "złotego wieku" /124

Adam Thebesius - jeleniogórzanin, który odkrył zatokę wieńcową /129

Skąd wziął się Neptun na jeleniogórskim Rynku /133

"Nepomuki" przy jeleniogórskich mostach /136

Jak Śląsk i Jelenia Góra stały się pruskie /139

Dzieje Parku Miejskiego na Wzgórzu Kościuszki /144

Jelenia Góra prekursorem gimnastyki nowożytnej /150

Jeleniogórskie dolce vita /153

Ślady śląskiej wojny wyzwoleńczej w regionie /156

Ernst Haeckel, potomek kunickich bielarzy /160

Książęce i królewskie wizyty w Jeleniej Górze do 1830 roku /166

Książęce i królewskie wizyty w Jeleniej Górze w latach 1830-1850 /171

Książęce i królewskie wizyty w Jeleniej Górze w latach 1850-1870 /175

Poczmistrz jeleniogórski - miłośnik regionu /179

Ponad 200 lat jeleniogórskich czasopism /182

Dzieje społeczności żydowskiej w Jelenie Górze /187

Cmentarze chrześcijańskie w Jeleniej Górze /191

O największej nekropolii w Jeleniej Góry /193

Cmentarze żydowskie w Jeleniej Górze /198

O jeleniogórskiej poczcie /201

Jeleniogórskie tramwaje /205

Śląski Batalion Strzelców nr 5 z Jeleniej Góry /213

Rozproszona kolekcja Gustawa Adolfa von Ingenheima/215

Budynek teatru w Jeleniej Górze /218

Był czas, kiedy w Kotlinie Jeleniogórskiej zamilkły dzwony /222

Pasażerski port lotniczy w Jeleniej Górze /227

Komandor, podporucznik, baron Burkard von Mullenheim-Rechlberg /232

Koniec wojny w Jeleniej Górze /236

Unia Lubelska była w Jeleniej Górze /239

Sykulski i Duch Gór /243

Roman Z. Michniewicz - twórca polskiego muzealnictwa w Jeleniej Górze /245

Teatr jeleniogórski, a teatry Ziem Odzyskanych /249

Początki służb konserwatorskich w Jeleniej Górze /252

Henryk Szymczak - pierwszy dyrektor Muzeum w Jeleniej Górze /255

Mieczysław Buczyński i  jeleniogórska kolekcja szkła /260

Jelenia Góra była stolicą województwa /264

Gdzie są jeleniogórskie podziemia? /268

Miejskie Muzeum Jeleniej Góry zostało tylko w planach /272

Nasze jeleniogórskie morskie sprawy /276

Jelenia Góra i Cieplice Zdrój na morzach i oceanach świata /279

Garnizon Jelenia Góra 1975-2004 /283

Był sobie pomnik Stanisława Kulczyńskiego /287

Święty Benon w Muzeum Karkonoskim /290

Przy Muzeum Karkonoskim stał dolnośląski gołębnik /295

Klaus Ullman, założyciel VSK /299

O prawosławiu w Jeleniej Górze /305

Taka jest kolej - kolej rzeczy w Jeleniej Górze /309

Jeleniogórskie ogródki działkowe /313

Jeleniogórskie parki i rezerwaty /320

Czym jest miasto Jelenia Góra /320

Literatura /325