Arystokracja i ziemiaństwo wobec odzyskania niepodległości i budowy zrębów II Rzeczypospolitej (do 1921 r.)

Redakcja: Marcin Bukała, Mariusz Krzysztofiński, Tomasz Pudłocki

Rok wydania: 2024

Liczba stron: 396

Okładka: miękka

Format: 16,0 cm x 23,0 cm

Arystokraci i ziemianie stanowili elitę narodu polskiego, nawet jeśli ich znaczenie słabło w wyniku przemian społeczno-gospodarczych zachodzących w Europie w XIX w. Posiadane przez nich zaplecze ekonomiczne, kontakty międzynarodowe, a także tradycje udziału w życiu publicznym miały ogromne znaczenie dla powrotu Rzeczypospolitej Polskiej na mapę polityczną świata. Celem publikacji jest przedstawienie zaangażowania tych wyższych grup społecznych w procesie odzyskiwania niepodległości i odbudowy struktur państwa polskiego (do 1921 r.). Okazją do podjęcia badań w tym zakresie stała się setna rocznica odrodzenia polskiej państwowości i utworzenia II RP.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Marcin Bukała, Mariusz Krzysztofiński, Tomasz Pudłocki - Ziemianie i arystokracji w w nowym, powojennym świecie /7

1. W kręgu kultury, gospodarki i polityki /13

Dobromiła Rzyska-Laube - Czynem i obrazem. Działalność kolekcjonerska ziemian pomorskich w kształtowaniu tożsamości narodowej na przełomie XIX i XX w. /14

Agnieszka Łuczak - Działalność Towarzystwa Ziemianek dla Wielkopolski i Pomorza na rzecz zachowania tożsamości narodowej społeczeństwa polskiego /28

Grzegorz Kuba - Arystokracja i ziemiaństwo w najwyższych władzach wojskowych i politycznych w Warszawie w latach 1914-1920 /46

Paulina Byzdra-Kusz - Działalność ziemian w strukturach Generalnego Gubernatorstwa Lubelskiego na przykładzie osoby hr. Jana Stanisława Łosia (1916-1918) /60

Sebastian Drabik - Działania Leona Bilińskiego na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości na podstawie jego wspomnień /72

Tomasz Łaszkiewicz - Rachuby polityczne i postawy ziemian pomorskich wobec odzyskania niepodległości i przyłączenia regionu do Polski /93

Mateusz Zimny - ,,Pamiętajcie o nasi". Zabiegi ziemian wołyńskich o powrót Wołynia w granice Rzeczypospolitej w latach 1917-1918 /108

Tomasz Kargol  - Między niepodległością a reformą agrarną. Ziemiaństwo Małopolski (zachodniej Galicjij wobec odzyskania niepodległości oraz sytuacji politycznej i społeczno-gospodarczej w pierwszych latach II Rzeczypospolitej (1918-1921) /140

2. Arystokracja i ziemiaństwo w strukturach Wojska Polskiego i dyplomacji II Rzeczypospolitej /166

Marcin K. Schirmer - Udział ziemiaństwa w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1921 /167

Iwona Długoń - W polityce i na froncie. Czartoryscy w walkach o niepodległość i granice II Rzeczypospolitej Polskiej /182

Kazimierz Karolczak - Arystokraci w służbie dyplomatycznej i konsularnej w początkach II Rzeczypospolitej /202

Tomasz Pudłocki - Magia książęcych tytułów. Działalność dyplomatyczna Kazimierza Lubomirskiego w Stanach Zjednoczonych Ameryki (1919-1922) /216

3. Rodzinne tradycje niepodległościowe /251

Tadeusz Zych - Z Leliwą ku Niepodległej. Działalność niepodległościowa Tarnowskich z Dzikowa w latach 1914-1921 /252

Małgorzata Bzowska-Bakalarz, Agnieszka Zatorska - Przedstawiciele rodu Janotów Bzowskich. Różne drogi życia w służbie przyszłej Niepodległej /267

Radosław Wnorowski - Braci O 'Brien de Lacy walki o Polskę /302

Żaneta Niedbała - Sapiehowie kodeńscy (krasiczyńscy) w dążeniu do obudowy państwowości polskiej. Refleksje nad życiem i działalnością społeczną, polityczną i kulturalną książąt Sapiehów w latach 1863-1918 /314

4. Jednostka wobec wydarzeń dziejowych - indywidualne studia przypadku /324

Piotr Ruciński - Wybitny rolnik i lider ziemiaństwa - popularyzatorska, publicystyczna i organizacyjna działalność Jerzego Turnaua w autonomicznej Galicji /325

Jacek Piotrowski - Różnorodne oblicza kresowego patriotyzmu. Michał Romer i jego dążenie do niepodległości (Polski i Litwy) w latach 1918-1921 /340

Maciej Wojtacki - Publicystyka Stanisława Cata-Mackiewicza na lamach „Dziennika Poznańskiego" w latach 1920-1921 /354

Wykaz skrótów /368

Indeks osób /372

Noty o autorach /389