Archeologia średniowiecznych zamków krzyżackich i biskupich ziemi chełmińskiej

Autor: Marcin Wiewióra

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 470

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Format: 21,0 cm x 26,0 cm 

Książka to efekt badań rozpoczętych w 1958 r. w Toruniu, a zakończonych w Starogrodzie w 2019 r., prowadzonych przez Pracownie Konserwacji Zabytków, Muzea w Grudziądzu i Toruniu oraz Instytut Archeologii UMK w Toruniu. Badaniami objęto zamki będące najstarszym świadectwem formowania państwa rycerzy zakonu krzyżackiego w Prusach. Większość z nich obecnie już nie istnieje, niektóre zachowały się w formie ruin, pozostałe są czytelne tylko dzięki badaniom nieinwazyjnym i archeologicznym. Publikacja jest podsumowaniem wieloletnich studiów archeologicznych, architektonicznych, przyrodniczych prowadzonych na zamkach wzniesionych od lat 30. XIII w. do początku XIV stulecia, ale przebudowywanych w późniejszych okresach. Autor omawia źródła średniowiecznej kultury materialnej, dzięki którym można dziś pokusić się o rekonstrukcję życia codziennego rycerzy oraz pozostałych mieszkańców zamków ziemi chełmińskiej. W książce znalazły się również analizy szeroko rozumianej sztuki budowania, próba rekonstrukcji środowiska naturalnego oraz omówienie źródeł pozyskiwana żywności. Jest to pierwsza panorama życia mieszkańców zamków, oparta nie tylko na studiach historycznych, lecz także wykorzystująca najnowsze wyniki badań nieinwazyjnych, archeologicznych i architektonicznych z ostatnich 20 lat. 

(opis wydawcy)

Spis treści:

Słownik /11

Zagadnienia wstępne /13

Stan badań /41

Metody i metodyka badań /75

Dzieje zamków w średniowieczu /89

Środowisko geograficzne ziemi chełmińskiej w okresie późnego średniowiecza /113

Topografia terenu położenia i otoczenia zamków w XIII–XV wieku /123

Architektura zamków ziemi chełmińskiej /135

Materiały budowlane /189

Dekoracja rzeźbiarska zamków /233

Organizacja prac budowlanych /243

Uwarunkowania budowy zamków /259

Typologia zamków /265

Wzajemna widoczność zamków /271

Lokalizacja pomieszczeń w zamkach krzyżackich /275

Elementy obronne /317

Życie codzienne rycerzy zakonu krzyżackiego /341

Gospodarka żywnościowa /405

Obrządek pogrzebowy /419

Podsumowanie /425

Bibliografia /441