30-lecie Komisji Badań nad Historią Syberii Polskiej Akademii Nauk

Redakcja naukowa: Piotr Głuszkowski, Wiesław Caban, Barbara Jędrychowska, Zbigniew Wójcik

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 280

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,5 cm

Uwaga! Okładka posiada nieznaczne zarysowania

Tom 30-lecie Komisji Badań nad Historią Syberii Polskiej Akademii Nauk prezentuje dorobek Komisji Syberyjskiej PAN, powołanej w 1994 roku z inicjatywy prof. Władysława Jewsiewickiego. Przez ponad trzy dekady Komisja stała się ważnym forum badań nad dziejami Polaków na Syberii, relacjami polsko-syberyjskimi, historią zesłań, podróży badawczych, kontaktów naukowych oraz pamięci o polskiej obecności na Wschodzie.

Książka łączy teksty wspomnieniowe, dokumentacyjne i naukowe. Autorzy przedstawiają zarówno historię powstania i działalności Komisji, jak i wybrane problemy badawcze podejmowane przez jej członków: losy zesłańców, polskie badania Syberii, działalność uczonych, kolejarzy, duchownych, rodzin zesłańczych oraz współczesne formy dokumentowania i digitalizacji źródeł. Tom ukazuje ciągłość badań nad polskim Sybirem oraz znaczenie Komisji jako środowiska integrującego badaczy z Polski i zagranicy. 

(opis wydawcy)

Spis treści: 

Wiesław Caban, Piotr Głuszkowski, Barbara Jędrychowska, Zbigniew J. Wójcik - Wstęp /7

Zbigniew J. Wójcik - Zanim powstała Komisja Badań nad Historią Syberii Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN – zapis pamięciowy /9

Eugeniusz Niebelski - KUL-owskie spotkania na Syberii. Niecodzienne przypadki historyka badacza losów polskich zesłańców XIX w. /17

Mariusz Wołos - Urywki wspomnień z syberyjskich szlaków. Wieś Despotzinowka /29

Barbara Jędrychowska - Petersburskie badania nad polskim Sybirem: archiwum, biblioteki i miasto w końcu XX w. /35

Wiesław Caban - Polscy zesłańcy na Syberii Zachodniej w drugiej połowie XVIII wieku – XIX wieku w oczach Rosjan i ludności syberyjskiej. Ostatni projekt syberyjski /45

Piotr Głuszkowski - Moje początki w Komisji Syberyjskiej PAN /57

Małgorzata Ruchniewicz - Od osobistych spotkań z sybirakami do naukowych badań ich losów /69 

ARTYKUŁY

Magdalena Dąbrowska - „Tron Syberii jest dla mnie niczym”. Jermak w tragedii Piotra Pławilszczikowa /83

Małgorzata Król - Historia (nie)pewnych dzienników, czyli o edytorstwie i badaniach humanistycznych (na przykładzie spuścizny Gustawa Zielińskiego) /95 

Lidia Michalska-Bracha - Zesłańcze losy Jadwigi z Kulwieciów Korzonowej w świetle lwowskiej relacji Tadeusza Korzona /105 

Karolina Kondracka - Syberyjskie badania Edwarda Piekarskiego nad kulturą i sztuką Sacha (Jakutów) /123 

Marta Czerwieniec-Ivasyk - Polscy kolejarze na Kolei Transsyberyjskiej /135

Tomasz Danilecki - Zesłańcze losy Kazimierza Zieleniewskiego i jego potomków /149

Jolanta Załęczny - Syberyjskie ślady w kolekcji Leopolis ze zbiorów Muzeum Niepodległości w Warszawie /157

Łukasz Szleszkowski, Ewa Kowalska - Sybir przez pryzmat losów jednej z polskich rodzin (1864–1946) /173

Albin Głowacki - Jak oszukać głód? Zmagania obywateli polskich o przetrwanie na zsyłce w ZSRR w latach 1940–1946 /191

Zbigniew Kopeć - Tropami niedźwiedzi z Kraju Chabarowskiego. O pewnej wyprawie myśliwskiej z czasów chruszczowowskiej „pieriestrojki” /205

Mariusz Kulik - Kartoteka zesłańców postyczniowych na Syberii w Instytucie Historii PAN – digitalizacja, czyli krok w nowoczesność /221

Tomasz Ambroziak - Pod skrzydłami Instytutu Polskiego. „Biblioteka Polsko-Syberyjska” w latach 2017–2025 /227 

Zbigniew J. Wójcik - Zamiast posłowia. Komisja Badań nad Historią Syberii Komitetu Historii Nauki i Techniki Polskiej Akademii Nauk (1994–2023). Kilka odsłon /241 

Dorota Kozłowska - Rossica prof. Zbigniewa Wójcika z lat 1994–2026 /247