Kolos na glinianych nogach. Sowieckie korpusy zmechanizowane na Białostocczyźnie (lipiec 1940 – czerwiec 1941)

Autor: Jan Nikołajuk

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 258

Okładka: twarda 

Format: 21,0 cm x 29,5 cm

Literatura poświęcona operacji „Barbarossa” jest liczna, jednak opisy walk prowadzonych na tzw. łuku białostockim stanowią jedynie nieliczne fragmenty. Przebieg walk prowadzonych na Białostocczyźnie w czerwcu 1941 r. nie został jeszcze dokładnie opracowany i opisany.

Niniejsza książka poświęcona jest sowieckiej broni pancernej na terenie Białostocczyzny. Autor przedstawił w niej rozwój w latach 1940-1941 formacji zmechanizowanych oraz podjął próbę ukazania ich roli i udziału w walkach prowadzonych w regionie w pierwszych dniach wojny niemiecko-sowieckiej.

W czerwcu 1941 r. na Białostocczyźnie stacjonowały trzy związki zmechanizowane. Każdy z nich składał się z dwóch dywizji pancernych, dywizji zmotoryzowanej i jednostek korpuśnych. Jednym z takich związków był stacjonujący w rejonie Białegostoku 6. Korpus Zmechanizowany. Był to najsilniejszy związek zmechanizowany w Zachodnim Specjalnym Okręgu Wojskowym i jeden z najsilniejszych w Armii Czerwonej. Posiadał na uzbrojeniu 1/3 czołgów znajdujących się w okręgu, w tym większość nowoczesnych czołgów średnich T-34 i ciężkich KW. Dostawy nowego uzbrojenia nie przełożyły się jednak na podniesienie wartości bojowej jednostek. Panująca w Armii Czerwonej psychoza ochrony wszystkiego przed działaniami szpiegowskimi i sabotażowymi spowodowała, że mimo dostarczenia kilkuset nowoczesnych pojazdów, żołnierze praktycznie nie zapoznali się z nowym sprzętem i nie nauczyli się jego eksploatacji. Sprzęt ten utrzymywany był w tajemnicy. W efekcie, w chwili wybuchu wojny żołnierze nie potrafili efektywnie wykorzystać możliwości nowego uzbrojenia. Brak znajomości właściwości sprzętu doprowadził do wielu strat marszowych i eksploatacyjnych.

W wyniku braku koncepcji użycia, problemów z łącznością i zaopatrzeniem, opisane w pracy korpusy zmechanizowane zostały całkowicie zniszczone. Prowadzone przez nie działania nie przyniosły oczekiwanych efektów. Korpusy straciły co najmniej 1556 czołgów i 437 samochodów pancernych. Wśród nich były 404 nowoczesne, dobrze opancerzone i uzbrojone czołgi KW i T-34. Większość pojazdów została utracona w ciągu pierwszego tygodnia walk, bez kontaktu z czołgami wroga. 

(opis wydawcy)

Spis treści:  

Wstęp /7

Rozwój sowieckich wojsk samochodowo-pancernych /11

Wojska samochodowo-pancerne w Białoruskim/Zachodnim Specjalnym Okręgu Wojskowym /43

6. Korpus Zmechanizowny /61

Działania Grupy Konno-Zmechanizowanej gen. Bołdina /95

Ostatnie walki 6. Korpusu Zmechanizowanego /127

11. Korpus Zmechanizowany /143

13. Korpus Zmechanizowany /169

Zakończenie /205

Aneksy /211

Bibliografia /249

Wykaz skrótów /255

Spis tabel /257

Spis map /259